15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
DOZÓR ELEKTRONICZNY (SDE): ADWOKAT BIAŁYSTOK
Dozór elektroniczny (SDE), potocznie „obrączka” albo „bransoletka”, to odbywanie kary pozbawienia wolności w domu zamiast w zakładzie karnym, pod stałą kontrolą elektroniczną. Skazany nosi na nodze nadajnik, a w mieszkaniu działa rejestrator, który sprawdza, czy jest w domu w wyznaczonych godzinach. Poza domem może przebywać najwyżej 12 godzin dziennie, np. w pracy. Dozór jest możliwy przy karze do 1 roku i 6 miesięcy albo przy karze niższej niż 3 lata, gdy do odbycia zostało nie więcej niż 6 miesięcy (art. 43la § 1 k.k.w.). Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego przygotowuje wnioski o dozór elektroniczny, zażalenia na odmowę i wnioski o zmianę harmonogramu w całej Polsce, z biura w Białymstoku.
Autor: dr Mateusz Olchanowski, adwokat · Aktualizacja: 28 października 2026
☎ Telefon: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
- Dla kogo: kara do 1 roku i 6 miesięcy albo kara poniżej 3 lat, gdy do końca zostało do 6 miesięcy (art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w.).
- Kto nie dostanie: recydywista wielokrotny (art. 64 § 2 k.k.), sprawca z art. 64a k.k., sprawca działający w zorganizowanej grupie lub czyniący z przestępstw stałe źródło dochodu (art. 65 k.k.).
- Warunki: stałe miejsce pobytu, pisemna zgoda pełnoletnich domowników, warunki techniczne i ocena, że cele kary zostaną osiągnięte (art. 43la § 1 k.k.w.).
- Kto decyduje: sąd penitencjarny w ciągu 30 dni od wniosku, a przy karze do 4 miesięcy, gdy skazany jest już w zakładzie karnym, komisja penitencjarna w ciągu 14 dni (art. 43ld § 4, art. 43lla k.k.w.).
- Czas poza domem: do 12 godzin dziennie według harmonogramu, np. na pracę, naukę, leczenie i zakupy (art. 43na k.k.w.).
- Złamanie zasad: sąd uchyla zezwolenie, a skazanego doprowadza się do zakładu karnego; ponowny dozór w tej samej sprawie jest niedopuszczalny (art. 43zaa, 43zad, 43zae k.k.w.).
- Zmiany: 22.10.2026 Sejm uchwalił nowelizację, która pozwoli na dozór, gdy do końca kary poniżej 3 lat zostało do 1 roku i 6 miesięcy. Nie weszła jeszcze w życie.
Podstawa prawna według aktualnych tekstów jednolitych: Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. 2026 poz. 1307), Kodeks karny (Dz.U. 2026 poz. 1342).
Czym jest dozór elektroniczny (SDE) i jak działa „obrączka”?
Dozór elektroniczny to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych (art. 43b § 1 k.k.w.). System dozoru elektronicznego, w skrócie SDE, obejmuje nadajnik zakładany na nogę, rejestrator i centralę monitorowania, która przez całą dobę odbiera sygnały z urządzeń (art. 43f k.k.w.).
Przepisy znają trzy rodzaje dozoru (art. 43b § 3 k.k.w.):
- dozór stacjonarny: kontrola, czy skazany przebywa we wskazanym miejscu w określonych dniach i godzinach;
- dozór mobilny: kontrola bieżącego miejsca pobytu, gdziekolwiek skazany się znajduje;
- dozór zbliżeniowy: kontrola, czy skazany zachowuje minimalną odległość od wskazanej osoby.
Karę pozbawienia wolności w SDE wykonuje się zawsze jako dozór stacjonarny (art. 43c § 1 k.k.w.). Dozór mobilny i zbliżeniowy służą do kontroli zakazów, np. zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego. W Polsce nie ma osobnej kary „aresztu domowego”. Tak potocznie nazywa się właśnie odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego.
Nad przebiegiem dozoru czuwa sądowy kurator zawodowy (art. 43d § 3 k.k.w.), a nadzór sprawuje sąd penitencjarny. Urządzenia instaluje i serwisuje podmiot dozorujący wybrany przez Ministra Sprawiedliwości (art. 43g k.k.w.).
Kto może dostać dozór elektroniczny? Warunki z art. 43la k.k.w.
Sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbycie kary w dozorze elektronicznym, gdy wszystkie poniższe warunki są spełnione łącznie (art. 43la § 1 k.k.w.):
- Wysokość kary: kara do 1 roku i 6 miesięcy albo kara poniżej 3 lat, z której do odbycia w zakładzie karnym zostało nie więcej niż 6 miesięcy, i brak przesłanek z art. 64 § 2, art. 64a lub art. 65 § 1 i 2 k.k.
- Cele kary: nie ma szczególnych względów wskazujących, że w dozorze cele kary nie zostaną osiągnięte.
- Stałe miejsce pobytu skazanego.
- Zgoda domowników: pisemna zgoda wszystkich pełnoletnich osób, które mieszkają ze skazanym.
- Warunki techniczne pozwalają na zainstalowanie urządzeń.
Sąd ocenia też etap wykonania kary. Skazanemu, który jeszcze nie trafił do zakładu karnego, zezwolenia udziela się, gdy względy bezpieczeństwa, stopień demoralizacji i inne szczególne okoliczności nie przemawiają za osadzeniem (art. 43la § 2 k.k.w.). Skazanemu, który już odbywa karę, sąd może pozwolić odbyć resztę kary w domu, jeżeli przemawiają za tym jego dotychczasowa postawa i zachowanie (art. 43la § 3 k.k.w.).
Dozór dotyczy także zastępczej kary pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, np. zamiast niezapłaconej grzywny, oraz kary orzeczonej w warunkach art. 37b i art. 87 § 2 k.k. (art. 43lb k.k.w.).
Do ilu lat kary przysługuje dozór elektroniczny?
Granica zależy od wysokości kary i od tego, ile kary zostało do odbycia. Tabela pokazuje stan prawny na 28 października 2026 r. i zmianę uchwaloną przez Sejm.
| Kto decyduje | Obecnie (stan na 28.10.2026) | Po wejściu w życie nowelizacji | |
|---|---|---|---|
| Kara do 1 roku i 6 miesięcy | sąd penitencjarny | dozór możliwy | bez zmian |
| Kara poniżej 3 lat | sąd penitencjarny | gdy do odbycia zostało do 6 miesięcy | gdy do odbycia zostało do 1 roku i 6 miesięcy |
| Kilka kar do odbycia kolejno | sąd penitencjarny | suma do 1 roku i 6 miesięcy albo suma poniżej 3 lat i do odbycia do 6 miesięcy (art. 43la § 6) | suma poniżej 3 lat i do odbycia do 1 roku i 6 miesięcy |
| Kara do 4 miesięcy, skazany już w zakładzie karnym | komisja penitencjarna (art. 43lla) | decyzja w 14 dni | bez zmian |
Przykład: osoba skazana na 2 lata i 6 miesięcy, która odbyła już 2 lata, ma do odbycia 6 miesięcy i może dziś wnioskować o dozór. Gdy odbyła dopiero rok, na razie nie spełnia warunku, ale po wejściu w życie nowelizacji będzie mogła złożyć wniosek.
Dozór elektroniczny 2026: co zmienia nowelizacja?
22 października 2026 r. Sejm uchwalił rządowy projekt zmiany Kodeksu karnego wykonawczego, który rozszerza dozór elektroniczny (przebieg prac nad projektem, druk nr 3009). Po zmianie dozór będzie możliwy u skazanego na karę niższą niż 3 lata, któremu do odbycia w zakładzie karnym zostało do 1 roku i 6 miesięcy, zamiast obecnych 6 miesięcy. Tak samo zmieni się zasada dla kilku kar odbywanych kolejno.
Ustawa trafi teraz do Senatu, a według projektu wejdzie w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia. Wnioski złożone i nierozpoznane przed tym dniem sąd rozpozna według przepisów dotychczasowych. Ma to praktyczne znaczenie: osoba, która spełnia warunki dopiero według nowych przepisów, powinna zaplanować termin wniosku po wejściu zmian w życie. Kto spełnia warunki już dziś, nie powinien czekać. Stronę zaktualizujemy po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.
Jak zmieniały się przepisy o dozorze? Według opinii sądów opisanych przez prawo.pl (22.10.2026) przed pandemią dozór był możliwy przy karze do 1 roku, a w okresie pandemii granicę podniesiono do 1 roku i 6 miesięcy. Od 1 stycznia 2023 r. o dozorze przy krótkich karach, gdy skazany jest już w zakładzie karnym, może decydować także komisja penitencjarna. Nowelizacja z 2026 r. to kolejny krok w stronę szerszego stosowania dozoru.
Recydywa a dozór elektroniczny: kto nie dostanie SDE?
Dozór elektroniczny wyklucza tylko część przypadków powrotu do przestępstwa. Przepis wymienia art. 64 § 2, art. 64a oraz art. 65 § 1 i 2 Kodeksu karnego (art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w.). Nie wymienia natomiast podstawowej recydywy z art. 64 § 1 k.k.
- Recydywa wielokrotna (art. 64 § 2 k.k.): kolejne umyślne przestępstwo z użyciem przemocy lub przeciwko życiu i zdrowiu po wcześniejszych skazaniach w warunkach recydywy. Dozór wyłączony.
- Art. 64a k.k.: powrót do najcięższych przestępstw seksualnych lub zabójstwa w związku ze zgwałceniem. Dozór wyłączony.
- Art. 65 k.k.: sprawca, który uczynił sobie z przestępstw stałe źródło dochodu, działał w zorganizowanej grupie lub popełnił przestępstwo o charakterze terrorystycznym, a także sprawca udziału w grupie z art. 258 k.k. Dozór wyłączony. Zobacz: zorganizowana grupa przestępcza.
- Podstawowa recydywa (art. 64 § 1 k.k.): sama w sobie nie wyklucza dozoru, ale sąd uwzględnia ją przy ocenie, czy cele kary zostaną osiągnięte.
Przy kilku karach odbywanych kolejno ustawa wyklucza dozór, gdy którakolwiek kara dotyczy przestępstwa z art. 64 § 2 lub art. 64a k.k. (art. 43la § 6 k.k.w.).
Wniosek o dozór elektroniczny: kto składa, gdzie i co musi zawierać?
Wniosek o zezwolenie na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego może złożyć skazany, jego obrońca, prokurator, sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego (art. 43lc k.k.w.). Składa się go na piśmie, z uzasadnieniem, które wskazuje okoliczności z art. 43la § 1-4 k.k.w. (art. 43ld § 1 i 2 k.k.w.). Do wniosku skazanego lub obrońcy trzeba dołączyć pisemne zgody pełnoletnich domowników (art. 43ld § 3 k.k.w.).
Właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu skazany przebywa, albo komisja penitencjarna w zakładzie karnym, w którym skazany przebywa (art. 43e § 1 k.k.w.). Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy (art. 3 § 2 k.k.w.), dla osób przebywających w okręgu białostockim jest to Sąd Okręgowy w Białymstoku. Wzory wniosków publikuje Biuro Dozoru Elektronicznego Służby Więziennej; dostępny jest też formularz wniosku udostępniany przez Sąd Rejonowy w Białymstoku.
Formularz to tylko punkt wyjścia. O wyniku decyduje uzasadnienie i dokumenty, bo sąd musi ocenić, czy kara w domu spełni swoje cele.
Jak napisać uzasadnienie wniosku o dozór elektroniczny?
Dobre uzasadnienie odpowiada na pytanie sądu: dlaczego kara odbyta w domu osiągnie swoje cele lepiej niż pobyt w zakładzie karnym. Argumenty warto poprzeć dokumentami. Najczęściej liczą się:
- stała praca: zaświadczenie o zatrudnieniu, umowa, grafik zmian, opinia pracodawcy;
- sytuacja rodzinna: dzieci na utrzymaniu, alimenty, opieka nad chorym lub niepełnosprawnym członkiem rodziny;
- zdrowie i terapia: dokumentacja leczenia, udział w terapii uzależnień;
- postawa po czynie: naprawienie szkody, przeprosiny, brak nowych konfliktów z prawem, upływ czasu od przestępstwa;
- stabilne miejsce pobytu: akt własności, umowa najmu, zameldowanie, zgody domowników;
- propozycja harmonogramu: godziny pracy, dojazdów, leczenia i zajęć dzieci.
Przykładowy fragment uzasadnienia: „Skazany od czterech lat pracuje w jednej firmie na podstawie umowy o pracę, w systemie dwuzmianowym (zaświadczenie i grafik w załączeniu). Utrzymuje dwoje małoletnich dzieci i regularnie płaci alimenty. Od czynu minęły trzy lata, w tym czasie nie naruszył porządku prawnego, a szkodę naprawił w całości. Odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego pozwoli zachować zatrudnienie i utrzymanie rodziny, a zarazem zapewni kontrolę wykonywania kary.” Fragment jest ilustracją. Każde uzasadnienie trzeba oprzeć na faktach i dokumentach konkretnej osoby.
Zgoda domowników i właściciela mieszkania na dozór
Gdy skazany mieszka z innymi pełnoletnimi osobami, warunkiem dozoru jest ich uprzednia pisemna zgoda, obejmująca też zgodę na czynności kontrolne podmiotu dozorującego (art. 43h § 3 k.k.w.). Zgodę można złożyć do sądu albo odebrać ją może kurator podczas wywiadu (art. 43h § 5 k.k.w.). Cofnięcie zgody po wydaniu zezwolenia jest nieskuteczne (art. 43h § 8 k.k.w.).
Brak zgody nie zawsze zamyka drogę. Sąd może udzielić zezwolenia mimo braku zgody, gdy dozór w oczywisty sposób nie utrudni nadmiernie życia tej osobie i narusza jej prywatność tylko w nieznacznym stopniu. Osobie, która nie zgodziła się na dozór, przysługuje wtedy zażalenie (art. 43la § 4 i 5 k.k.w.).
Właściciel mieszkania, który nie mieszka ze skazanym, nie musi według ustawy wyrażać osobnej zgody. Przepisy nakładają na osobę mającą tytuł prawny do lokalu obowiązek umożliwienia instalacji i kontroli rejestratora (art. 43u § 1 k.k.w.). W praktyce warto dołączyć do wniosku umowę najmu i uprzedzić właściciela, bo kurator i podmiot dozorujący mogą odwiedzać lokal.
Jak przebiega postępowanie i ile czeka się na dozór elektroniczny?
Sąd penitencjarny powinien wydać postanowienie w terminie 30 dni od wpływu wniosku (art. 43ld § 4 k.k.w.). W praktyce część sądów sygnalizuje, że przy obecnej liczbie spraw termin bywa trudny do dotrzymania, dlatego kompletny wniosek oszczędza czas. Postępowanie wygląda zwykle tak:
- 1Wniosek z uzasadnieniemskazany lub obrońca składa go do sądu penitencjarnego, z pisemną zgodą pełnoletnich domownikówart. 43lc, 43ld k.k.w.
- 2Wywiad kuratorakurator sprawdza mieszkanie, ustala, kto mieszka ze skazanym, i poucza domownikówart. 43h § 4 k.k.w.
- 3Warunki technicznesąd pyta podmiot dozorujący, czy w tym miejscu można zainstalować urządzeniaart. 43lf k.k.w.
- 4Posiedzenie sąduz udziałem prokuratora; sąd powinien wydać postanowienie w ciągu 30 dni od wnioskuart. 43ld § 4 k.k.w.
- 5Zgłoszenie gotowoścido 24 godzin od doręczenia postanowienia albo zwolnienia z zakładu karnegoart. 43k § 2 k.k.w.
- 6Montaż i kara w domunadajnik i rejestrator najpóźniej w 3 dni; poza domem do 12 godzin dziennie według harmonogramuart. 43t, 43na k.k.w.
Gdy sąd odmówi, przysługuje zażalenie, które sąd odwoławczy rozpoznaje w ciągu 7 dni (art. 43lk k.k.w.).
Opracowanie: dr Mateusz Olchanowski, adwokat · tel. +48 886 652 345
| Termin | Podstawa | |
|---|---|---|
| Decyzja sądu penitencjarnego | 30 dni od wpływu wniosku | art. 43ld § 4 k.k.w. |
| Decyzja komisji penitencjarnej | 14 dni od wpływu wniosku | art. 43lla § 4 k.k.w. |
| Rozpoznanie zażalenia przez sąd odwoławczy | najpóźniej 7 dni od wpływu zażalenia z aktami | art. 43lj § 2 k.k.w. |
| Zgłoszenie gotowości do montażu | do 24 godzin od zwolnienia z zakładu albo od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia | art. 43lh § 2, art. 43k § 2 k.k.w. |
| Założenie nadajnika i rejestratora | najpóźniej 3 dni od zgłoszenia gotowości | art. 43t § 1 pkt 2 i 3 k.k.w. |
| Ponowny wniosek po odmowie sądu | nie wcześniej niż po 3 miesiącach | art. 43ll k.k.w. |
Uwaga na sprzeciw prokuratora. Jeżeli prokurator najpóźniej na posiedzeniu oświadczy, że sprzeciwia się zezwoleniu, postanowienie staje się wykonalne dopiero po uprawomocnieniu (art. 43lj § 1a k.k.w.).
Według Ministerstwa Sprawiedliwości w 2025 r. sądy rozpatrzyły 45 504 wnioski o dozór elektroniczny i uwzględniły 11 684 z nich, czyli około co czwarty. W systemie dozoru elektronicznego było wtedy 5 802 skazanych (opracowanie Ministerstwa Sprawiedliwości „SDE – system dozoru elektronicznego w latach 2011-2025”). Te liczby pokazują, że sam wniosek nie wystarcza i trzeba go dobrze uzasadnić.
Czy wniosek o dozór wstrzymuje wezwanie do zakładu karnego?
Nie. Złożenie wniosku o dozór nie wstrzymuje z mocy prawa obowiązku stawienia się w zakładzie karnym. Jeżeli termin stawienia się jest blisko, warto równolegle złożyć wniosek o odroczenie wykonania kary. Sąd może odroczyć karę do roku, gdy natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub rodziny (art. 151 § 1 k.k.w.). Zobacz: odroczenie i przerwa w karze.
Osadzenie nie zamyka drogi do dozoru. Skazany odbywający już karę może wnioskować o odbycie jej reszty w domu (art. 43la § 3 k.k.w.). Przy karze do 4 miesięcy decyzję podejmuje wtedy komisja penitencjarna w zakładzie karnym, w terminie 14 dni (art. 43lla k.k.w.).
Montaż dozoru: nadajnik, rejestrator i pomiary w mieszkaniu
Po zezwoleniu skazany zgłasza podmiotowi dozorującemu gotowość do instalacji, a podmiot zakłada nadajnik i instaluje rejestrator stacjonarny najpóźniej w ciągu 3 dni (art. 43m, art. 43t § 1 k.k.w.). Pomiary i instalację wykonują pracownicy podmiotu dozorującego. Dozór, a więc i odbywanie kary, zaczyna się z dniem uruchomienia urządzeń (art. 43k § 6 k.k.w.).
Rejestrator wykrywa obecność nadajnika w mieszkaniu i jego otoczeniu, a zasięg ustala się podczas instalacji. Skazany musi zapewnić urządzeniom stałe zasilanie i chronić je przed uszkodzeniem (art. 43n § 1 pkt 2 k.k.w.). Przerwę w dostawie prądu lub awarię trzeba od razu zgłosić podmiotowi dozorującemu, bo centrala rejestruje każde przerwanie łączności i każde nieuprawnione oddziaływanie na urządzenia (art. 43t § 2 pkt 3 k.k.w.).
Kontrole techniczne odbywają się co do zasady między 6.00 a 22.00, a na sposób ich przeprowadzenia przysługuje zażalenie do sądu (art. 43v § 5 i 6 k.k.w.). Za umyślne zniszczenie urządzeń sąd może nałożyć opłatę wyrównawczą (art. 43s k.k.w.).
Harmonogram dozoru: ile godzin można być poza domem?
Skazany może opuszczać dom w przedziałach czasu określonych przez sąd, łącznie najwyżej 12 godzin dziennie (art. 43na k.k.w.). Ustawa wymienia przykładowe cele wyjść: praca, praktyki religijne, opieka nad dzieckiem lub chorym, nauka, zajęcia kulturalne i sportowe, kontakt z obrońcą, utrzymywanie więzi z rodziną, leczenie i terapia oraz niezbędne zakupy.
| Godziny poza domem | Cel | |
|---|---|---|
| Poniedziałek-piątek | 6.30-17.30 | praca z dojazdem |
| Sobota | 10.00-13.00 | zakupy, wizyta u rodziny |
| Niedziela | 9.00-12.00 | praktyki religijne, spacer z dziećmi |
To przykład. Harmonogram dopasowuje się do grafiku pracy, także zmianowej, i do potrzeb rodziny. W uzasadnionych przypadkach zmienia go sąd penitencjarny, a gdy zmiana jest pilna, także kurator (art. 43o § 3 i 4 k.k.w.). Wniosek o zmianę harmonogramu warto złożyć z wyprzedzeniem i dołączyć dokument, np. nowy grafik pracy.
Dozór stacjonarny wymaga codziennego powrotu do domu w wyznaczonych godzinach. Dlatego praca z wyjazdami za granicę, w delegacjach lub na kilkudniowe zmiany zwykle nie daje się z nim pogodzić.
Przepustka, święta i ważne sprawy rodzinne w czasie dozoru
W szczególnie ważnych sprawach zdrowotnych, rodzinnych lub osobistych kurator może pozwolić na opuszczenie miejsca dozoru na okres do 7 dni jednorazowo, w razie potrzeby w asyście osoby najbliższej (art. 43p § 1 k.k.w.). Tak można załatwić np. pogrzeb, ślub w rodzinie czy pobyt w szpitalu. Kto nie wróci na czas, ryzykuje uchylenie zezwolenia (art. 43zab k.k.w.).
Z ważnych względów zdrowotnych lub osobistych sąd penitencjarny może też zarządzić przerwę w wykonywaniu kary w dozorze (art. 43q k.k.w.). Święta same w sobie nie dają prawa do dłuższego wyjścia. Wizytę u rodziny trzeba ująć w harmonogramie albo uzgodnić z kuratorem.
Obowiązki w dozorze: alkohol, praca i kontakt z kuratorem
Skazany w dozorze ma obowiązek nieprzerwanie nosić nadajnik, przebywać w domu w wyznaczonym czasie, odbierać połączenia do rejestratora, wpuszczać kuratora i stawiać się na wezwania (art. 43n k.k.w.).
Sąd może nałożyć także obowiązki znane z okresu próby, np. powstrzymania się od nadużywania alkoholu, poddania się terapii uzależnień albo wykonywania pracy zarobkowej (art. 43nb k.k.w. w związku z art. 72 k.k.). Jeżeli taki obowiązek nałożono, picie alkoholu narusza warunki dozoru i może skończyć się uchyleniem zezwolenia. Praca nie jest ustawowym warunkiem dozoru, ale stałe zatrudnienie wyraźnie pomaga przy ocenie wniosku.
Co grozi za złamanie zasad dozoru elektronicznego?
Sąd penitencjarny uchyla zezwolenie, gdy skazany nie zgłosi się na czas do montażu, naruszy porządek prawny, w szczególności popełni przestępstwo, albo uchyla się od obowiązków dozoru (art. 43zaa § 1 k.k.w.). Od uchylenia można odstąpić tylko w wyjątkowych przypadkach (art. 43zaa § 2 k.k.w.).
- sąd ustala, jaka część kary została odbyta, i zalicza okres dozoru (art. 43zac k.k.w.);
- skazanego zatrzymuje się i doprowadza do aresztu śledczego bez wezwania (art. 43zad k.k.w.);
- ponowny dozór w tej samej sprawie jest niedopuszczalny (art. 43zae k.k.w.);
- na postanowienie o uchyleniu przysługuje zażalenie (art. 43lm § 2 k.k.w.).
Próby „oszukania” urządzeń nie mają sensu: centrala rejestruje każde zdjęcie nadajnika, utratę łączności i ingerencję w sprzęt.
Odmowa dozoru elektronicznego: zażalenie i ponowny wniosek
Na postanowienie o odmowie przysługuje zażalenie skazanemu lub obrońcy, a sąd odwoławczy rozpoznaje je najpóźniej w 7 dni od wpływu z aktami (art. 43lk w związku z art. 43lj § 2 k.k.w.). Ponowny wniosek w tej samej sprawie złożony przed upływem 3 miesięcy od odmowy pozostaje bez rozpoznania (art. 43ll k.k.w.). Przy decyzji komisji penitencjarnej ten okres wynosi miesiąc (art. 43lla § 5 k.k.w.).
Najczęstsze powody odmowy to ocena, że cele kary nie zostaną osiągnięte, brak stałego miejsca pobytu, brak zgody domowników, przeszkody techniczne i wyłączenia z art. 64 § 2, 64a i 65 k.k. Zażalenie powinno odpowiadać na konkretne zarzuty sądu i uzupełniać dokumenty, których zabrakło.
Dozór a przedterminowe zwolnienie, wyrok łączny i dwa wyroki
Skazany odbywający karę w dozorze może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Orzeka sąd penitencjarny właściwy dla miejsca stałego pobytu, a wniosek może złożyć także kurator (art. 43ln § 1 i 2 k.k.w.). Nie dotyczy to zastępczej kary pozbawienia wolności (art. 43ln § 4 k.k.w.).
Gdy kara w dozorze zostanie objęta wyrokiem łącznym, sąd uchyla zezwolenie, ale może jednocześnie udzielić zezwolenia na odbycie kary łącznej w dozorze, jeżeli spełnia ona warunki (art. 43li k.k.w.). Przy dwóch lub więcej wyrokach do odbycia kolejno liczy się suma kar (art. 43la § 6 k.k.w.).
Koniec kary w dozorze i wpis do rejestru karnego
Karę w dozorze uznaje się za wykonaną z dniem zakończenia dozoru (art. 43za § 1 k.k.w.). Podmiot dozorujący zdejmuje wtedy nadajnik i odinstalowuje rejestrator. Dozór elektroniczny to nadal wykonanie kary pozbawienia wolności, więc skazanie widnieje w Krajowym Rejestrze Karnym do czasu zatarcia. Zobacz: zatarcie skazania.
Dozór elektroniczny czy inne rozwiązanie?
Dozór elektroniczny to jedyne z tych rozwiązań, w którym kara biegnie, a skazany przez cały czas zostaje w domu i może pracować. Odroczenie i przerwa tylko przesuwają karę w czasie, a warunkowe zwolnienie wymaga odbycia jej części. Tabela pokazuje różnice.
| Dozór elektroniczny | Odroczenie kary | Przerwa w karze | Warunkowe zwolnienie | |
|---|---|---|---|---|
| Przepis | art. 43la k.k.w. | art. 150-151 k.k.w. | art. 153 k.k.w. | art. 77-78 k.k. |
| Na czym polega | kara w domu, z nadajnikiem | przesunięcie początku kary | czasowe opuszczenie zakładu karnego | zwolnienie przed końcem kary na okres próby |
| Kiedy | kara do 1,5 roku albo końcówka kary poniżej 3 lat | przed rozpoczęciem kary | w trakcie kary | po odbyciu części kary |
| Kara biegnie? | tak, każdy dzień dozoru to dzień kary | nie | nie | reszta kary zostaje zawieszona na próbę |
Dozór policyjny to coś innego: środek zapobiegawczy stosowany w toku postępowania, przed wyrokiem, który nie jest wykonywaniem kary. Opis odroczenia i przerwy w karze znajduje się na stronie odroczenie i przerwa w karze.
Jak pomagamy w sprawach o dozór elektroniczny?
Sprawy o dozór elektroniczny prowadzimy na każdym etapie. Wszystkie etapy sprawy karnej opisujemy na stronie sprawy karne Białystok.
- Ocena szans: sprawdzamy wysokość kary, recydywę, termin stawienia się i to, czy lepszy będzie dozór, odroczenie czy przerwa.
- Wniosek z uzasadnieniem i kompletem dokumentów, zgody domowników, proponowany harmonogram.
- Udział w posiedzeniu sądu penitencjarnego, także w zakładzie karnym.
- Zażalenie na odmowę i skarga na decyzję komisji penitencjarnej.
- Zmiana harmonogramu, przerwa w dozorze, obrona przed uchyleniem zezwolenia.
- Warunkowe przedterminowe zwolnienie z dozoru.
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Ustalamy wysokość kary, etap wykonania i terminy.
- Analiza wyroku i sytuacji: praca, rodzina, mieszkanie, zdrowie.
- Wniosek i dokumenty oraz, gdy trzeba, wniosek o odroczenie kary.
- Posiedzenie i zażalenie, jeśli sąd odmówi.
Obronę prowadzi osobiście dr Mateusz Olchanowski z pomocą zespołu kancelarii.
Z praktyki kancelarii: dozór zamiast zakładu karnego przy karze 10 miesięcy
W skrócie: kara 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo przeciwko mieniu sprzed kilku lat. Wniosek o odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la k.k.w.) poparliśmy dowodami stałej pracy i sytuacji rodzinnej. Sąd penitencjarny wyraził zgodę: Klient odbył karę w domu i dalej pracował, utrzymując dwoje dzieci.
Jakie dokumenty przygotować do wniosku o dozór?
Sąd ocenia wniosek na podstawie dokumentów, dlatego warto zebrać je przed złożeniem wniosku, a nie w trakcie postępowania. Najczęściej potrzebne są:
- wyrok i, jeśli przyszło, wezwanie do stawienia się w zakładzie karnym;
- dokument potwierdzający stałe miejsce pobytu: akt własności, umowa najmu;
- pisemne zgody pełnoletnich domowników;
- zaświadczenie o zatrudnieniu, umowa i grafik pracy;
- akty urodzenia dzieci, dokumenty o alimentach i opiece nad bliskimi;
- dokumentacja medyczna i zaświadczenia o terapii;
- dowody naprawienia szkody;
- opinia z zakładu karnego, jeśli skazany już odbywa karę.
Dozór elektroniczny Białystok: ile kosztuje pomoc adwokata?
Wynagrodzenie zależy od etapu sprawy, liczby posiedzeń i tego, czy potrzebne jest zażalenie. Kancelaria podaje je przed rozpoczęciem pracy (cennik). W typowych sprawach wynagrodzenie zaczyna się od kilku tysięcy złotych, a dokładną kwotę ustalamy po bezpłatnej wstępnej rozmowie. Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna.
Kto prowadzi te sprawy w kancelarii?
Obronę prowadzi osobiście dr Mateusz Olchanowski z pomocą zespołu kancelarii. Jest adwokatem Izby Adwokackiej w Białymstoku i doktorem nauk prawnych Uniwersytetu w Białymstoku, autorem publikacji naukowych z prawa karnego i laureatem 1. miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Jest członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Białymstoku, nr wpisu BIA/Adw/902, do sprawdzenia w Krajowym Rejestrze Adwokatów. Naszym celem jest wygranie Państwa sprawy, dlatego każdą prowadzimy z pełnym zaangażowaniem.
Każda sprawa jest inna, a jej wynik zależy od okoliczności i dowodów.
Najczęstsze pytania
Ile godzin dziennie można być poza domem w dozorze elektronicznym?
Najwyżej 12 godzin dziennie, w przedziałach czasu ustalonych przez sąd w harmonogramie, np. na pracę, naukę, leczenie i zakupy (art. 43na k.k.w.).
Do ilu lat kary przysługuje dozór elektroniczny?
Do 1 roku i 6 miesięcy. Przy karze niższej niż 3 lata dozór jest możliwy, gdy do odbycia zostało nie więcej niż 6 miesięcy (art. 43la § 1 k.k.w.). Po wejściu w życie nowelizacji z 22.10.2026 będzie to 1 rok i 6 miesięcy.
Ile czeka się na decyzję o dozorze elektronicznym?
Sąd penitencjarny powinien wydać postanowienie w 30 dni od wpływu wniosku, a komisja penitencjarna w 14 dni (art. 43ld § 4, art. 43lla § 4 k.k.w.). Montaż urządzeń następuje najpóźniej 3 dni po zgłoszeniu gotowości (art. 43t k.k.w.).
Czy recydywista może dostać dozór elektroniczny?
Dozór wyklucza recydywa wielokrotna (art. 64 § 2 k.k.), przypadki z art. 64a i art. 65 k.k. Podstawowa recydywa z art. 64 § 1 k.k. nie jest wymieniona jako przeszkoda, ale sąd bierze ją pod uwagę przy ocenie celów kary.
Czy w dozorze elektronicznym można pić alkohol?
Ustawa nie zakazuje tego ogólnie, ale sąd może nałożyć obowiązek powstrzymania się od nadużywania alkoholu (art. 43nb k.k.w. i art. 72 § 1 pkt 5 k.k.). Naruszenie takiego obowiązku może prowadzić do uchylenia dozoru.
Czy właściciel mieszkania musi zgodzić się na dozór?
Ustawa wymaga zgody pełnoletnich osób mieszkających ze skazanym (art. 43h § 3 k.k.w.). Właściciel, który z nim nie mieszka, ma obowiązek umożliwić instalację i kontrolę rejestratora (art. 43u § 1 k.k.w.).
Czy wniosek o dozór wstrzymuje wezwanie do więzienia?
Nie z mocy prawa. Gdy termin stawienia się jest blisko, warto równolegle złożyć wniosek o odroczenie wykonania kary (art. 151 § 1 k.k.w.).
Co grozi za złamanie zasad dozoru?
Uchylenie zezwolenia, doprowadzenie do aresztu śledczego bez wezwania i odbycie reszty kary w zakładzie karnym. Ponowny dozór w tej samej sprawie jest niedopuszczalny (art. 43zaa, 43zad, 43zae k.k.w.).
Czy można dostać dozór elektroniczny po raz drugi?
W tej samej sprawie, po uchyleniu zezwolenia, nie (art. 43zae k.k.w.). W innej sprawie można złożyć nowy wniosek, ale sąd oceni wcześniejsze naruszenia.
Czy w dozorze można pracować za granicą?
Dozór stacjonarny wymaga codziennego powrotu do domu w wyznaczonych godzinach, dlatego praca za granicą zwykle nie jest możliwa. Pracę w Polsce, także zmianową, ujmuje się w harmonogramie.
Kto robi pomiary i zakłada opaskę?
Pracownicy podmiotu dozorującego wybranego przez Ministra Sprawiedliwości. Zakładają nadajnik i instalują rejestrator najpóźniej w 3 dni od zgłoszenia gotowości (art. 43t k.k.w.).
Czy dozór policyjny wlicza się do kary?
Na poczet kary zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie (art. 63 § 1 k.k.). Dozór policyjny jest środkiem zapobiegawczym przed wyrokiem i nie jest pozbawieniem wolności, dlatego co do zasady nie skraca kary. Każdy dzień dozoru elektronicznego jest natomiast dniem odbywanej kary.
Jakie zmiany w dozorze elektronicznym uchwalił Sejm w 2026 roku?
Sejm uchwalił 22.10.2026 nowelizację: dozór będzie możliwy, gdy do końca kary poniżej 3 lat zostało do 1 roku i 6 miesięcy. Ustawa trafi do Senatu i ma wejść w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu.
Ile kosztuje konsultacja?
Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna. Pozwala ocenić szanse na dozór i pierwsze kroki. Wynagrodzenie kancelaria podaje przed rozpoczęciem pracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Odroczenie i przerwa w karze
- Zatarcie skazania
- Apelacja karna i kasacja
- Jazda po alkoholu
- Zorganizowana grupa przestępcza
- Obrona karna Białystok
- Zakaz prowadzenia pojazdów
- Najczęstsze pytania do adwokata
- Uchylenie tymczasowego aresztowania
Wyrok do odbycia? Sprawdźmy, czy przysługuje dozór elektroniczny. Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Sprawy w całej Polsce, biuro w Białymstoku.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- ul. Marii Skłodowskiej-Curie 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl
Administratorem danych podanych w formularzu jest adwokat dr Mateusz Olchanowski. Dane wykorzystujemy tylko do odpowiedzi na wiadomość. Szczegóły: Polityka prywatności.