15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
ZACHOWEK ADWOKAT BIAŁYSTOK
Zachowek adwokat Białystok: Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego prowadzi sprawy o zachowek przed sądami w całej Polsce. Reprezentujemy osoby pominięte w testamencie, które dochodzą zachowku, oraz spadkobierców i obdarowanych, od których ktoś żąda zapłaty. Kancelaria mieści się w centrum Białegostoku, obok sądu; spotkania odbywają się w kancelarii lub online.
☎ Zadzwoń: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Krótka rozmowa pozwala ustalić, czy i w jaki sposób kancelaria może pomóc.
- Zachowek przysługuje dzieciom (i dalszym zstępnym), małżonkowi i rodzicom zmarłego, jeśli dziedziczyliby z ustawy (art. 991 § 1 k.c.).
- Wynosi połowę udziału ustawowego, a dwie trzecie, gdy uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy.
- Do spadku dolicza się darowizny zmarłego, z wyjątkami z art. 994 k.c.
- Roszczenie przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 k.c.).
- Od 22 maja 2023 r. sąd może odroczyć zapłatę, rozłożyć ją na raty, a w wyjątkowych wypadkach obniżyć zachowek (art. 997¹ k.c.).
Zachowek adwokat Białystok: w czym pomagamy?
- Dochodzenie zachowku przez osoby pominięte w testamencie albo takie, które otrzymały mniej, niż wynosi zachowek: wezwanie do zapłaty, negocjacje, pozew.
- Obrona przed roszczeniem o zachowek: sprawdzenie, czy żądający w ogóle jest uprawniony, jaka jest rzeczywista wartość spadku i darowizn, czy wydziedziczenie było skuteczne.
- Wycena spadku i darowizn: mieszkania, domy, grunty, firmy, udziały w spółkach. Więcej o sprawach dotyczących nieruchomości.
- Zachowek a darowizny za życia, na przykład gdy rodzic przepisał mieszkanie na jedno z dzieci.
- Wydziedziczenie i testament: ocena, czy testament i wskazana w nim przyczyna wydziedziczenia są ważne. Więcej: testament holograficzny a zachowek.
- Raty, odroczenie, obniżenie zachowku: wnioski dla osób zobowiązanych do zapłaty.
- Ugoda: porozumienie, które kończy spór szybciej niż proces.
Zachowek to część większej sprawy spadkowej. Pełny zakres pomocy opisujemy na stronie adwokat sprawy spadkowe Białystok.
Ile wynosi zachowek? Przykład obliczenia
Zachowek liczy się w czterech krokach. Najpierw ustala się udział, który uprawniony dostałby, gdyby nie było testamentu. Ten udział mnoży się przez połowę albo dwie trzecie. Wynik mnoży się przez wartość spadku po odjęciu długów, powiększoną o doliczone darowizny. Na końcu odejmuje się to, co uprawniony już dostał od zmarłego.
Przykład: zmarły nie miał małżonka i zostawił dwoje dzieci. W testamencie cały majątek przekazał synowi. Spadek po odjęciu długów jest wart 400 000 zł. Za życia ojciec podarował synowi mieszkanie warte dziś 200 000 zł. Córka nic nie dostała.
| Córka pełnoletnia, zdolna do pracy | Córka małoletnia | |
|---|---|---|
| Udział ustawowy | 1/2 | 1/2 |
| Część zachowku | 1/2 udziału | 2/3 udziału |
| Podstawa: spadek + darowizna | 600 000 zł | 600 000 zł |
| Zachowek | 150 000 zł | 200 000 zł |
Przykład jest uproszczony. W prawdziwej sprawie znaczenie mają też zapisy, długi spadkowe i darowizny otrzymane przez samego uprawnionego. Wartość darowizny liczy się według jej stanu z chwili darowania i cen z chwili ustalania zachowku (art. 995 k.c.).
Jak przebiega sprawa o zachowek?
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna.
- Spotkanie w kancelarii lub online: analiza testamentu, darowizn i majątku, ocena szans i ryzyka, omówienie kosztów i czasu.
- Ustalenie wartości spadku i darowizn: księgi wieczyste, umowy, wyciągi, w razie potrzeby wyceny.
- Wezwanie do zapłaty i próba ugody.
- Pozew o zachowek w sądzie ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego (art. 39 k.p.c.). Gdy żądana kwota przekracza 100 000 zł, sprawę rozpoznaje sąd okręgowy.
- Wyrok albo ugoda i ich wykonanie: zapłata, raty, w razie potrzeby egzekucja.
Nad każdą sprawą pracuje zespół prawny kancelarii pod kierunkiem dr. Mateusza Olchanowskiego.
Ile trwa i ile kosztuje sprawa o zachowek?
Sprawa o zachowek w sądzie trwa zwykle co najmniej rok, często dłużej, zwłaszcza gdy potrzebne są opinie biegłych o wartości nieruchomości lub firmy. Ugoda może zakończyć sprawę znacznie szybciej.
Opłata od pozwu o zachowek zależy od żądanej kwoty: do 20 000 zł jest to opłata stała od 30 do 1000 zł, a powyżej 20 000 zł 5% dochodzonej kwoty. Dochodzą do tego zaliczki na biegłych. Co do zasady koszty procesu zwraca strona, która przegrała. Wynagrodzenie kancelarii ustalane jest indywidualnie i podawane przed rozpoczęciem współpracy (cennik).
Według Głównego Urzędu Statystycznego w 2025 r. w Polsce zmarło prawie 406 tys. osób (źródło: GUS, Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w 2025 r.). Gdy zmarły zostawił testament albo za życia rozdał majątek, jego najbliżsi mogą mieć prawo do zachowku.
Jakie dokumenty przygotować?
- odpis skrócony aktu zgonu;
- testament i protokół jego otwarcia i ogłoszenia;
- postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, jeśli już są;
- akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo;
- dokumenty majątku i darowizn: umowy darowizny, odpisy ksiąg wieczystych, wyciągi bankowe;
- korespondencję ze spadkobiercami lub obdarowanymi.
Kto prowadzi sprawy o zachowek w kancelarii?
dr Mateusz Olchanowski, adwokat, doktor nauk prawnych, autor publikacji naukowych, wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Białymstoku. Laureat I miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Kieruje zespołem prawnym kancelarii, który prowadzi sprawy spadkowe przed sądami w całej Polsce. Kancelaria prowadziła wiele spraw spadkowych, w tym o zachowek, zarówno po stronie uprawnionych, jak i spadkobierców. O kancelarii
Z praktyki kancelarii
Wydziedziczony syn pozwał brata o zachowek. Sąd oddalił pozew
W skrócie: syn wydziedziczony w testamencie matki pozwał brata o zachowek. Kancelaria broniła spadkobiercy. Dowody: zgłoszenia na Policję, zeznania sąsiadów, wiadomości SMS. Wynik: wydziedziczenie skuteczne (art. 1008 k.c.), pozew o zachowek oddalony w całości. Czas: około półtora roku.
Przeczytaj całą historię
Zgłosił się do nas Klient, który po śmierci mamy dowiedział się z testamentu, że dziedziczy jej mieszkanie i oszczędności. W tym samym testamencie mama wydziedziczyła jego brata. Brat od lat zmagał się z chorobą alkoholową, znęcał się nad nią psychicznie, wyciągał od niej pieniądze i groził, gdy odmawiała.
Po pogrzebie brat zażądał od naszego Klienta wysokiego zachowku. Twierdził, że przed śmiercią matki się zmienił, a powody wydziedziczenia są nieprawdziwe. W grę wchodziły setki tysięcy złotych.
W sprawie o zachowek to spadkobierca musi udowodnić, że przyczyna wydziedziczenia była prawdziwa. Nie wystarczy, że wpisano ją do testamentu. Zebraliśmy więc dowody: archiwalne zgłoszenia na Policję, zeznania sąsiadów i wiadomości SMS, w których brat wulgarnie domagał się od matki pieniędzy jeszcze kilka miesięcy przed jej śmiercią. Z tych dowodów wynikało, że zachowanie, za które matka go wydziedziczyła, trwało do końca.
Sąd uznał wydziedziczenie za skuteczne i oddalił pozew o zachowek w całości. Nasz Klient nie zapłacił bratu ani złotówki i zatrzymał majątek, który zostawiła mu matka. Sprawa trwała około półtora roku.
Darowizna działki sprzed lat. Zamiast kilku tysięcy złotych zachowek w wysokości kilkuset tysięcy
W skrócie: syn pominięty w testamencie ojca dochodził zachowku od przyrodniego brata. Dowody: historia ksiąg wieczystych i transakcji bankowych z 10 lat, która ujawniła darowiznę działki budowlanej. Wynik: darowiznę doliczono do spadku (art. 993 i 994 k.c.), sąd zasądził kilkaset tysięcy złotych zachowku z odsetkami. Czas: około dwóch lat.
Przeczytaj całą historię
Z polecenia naszych byłych Klientów trafił do nas syn zmarłego kierowcy. Po śmierci ojca dowiedział się, że cały majątek dostał jego przyrodni brat. Brat zaproponował mu zachowek w symbolicznej kwocie kilku tysięcy złotych. Tłumaczył, że ojciec przed śmiercią wyprzedał prawie wszystko, a na kontach nic nie zostało.
Nie uwierzyliśmy na słowo. Sprawdziliśmy historię ksiąg wieczystych i transakcje bankowe ojca z ostatnich dziesięciu lat. Okazało się, że jeszcze za życia ojciec podarował bratu wartościową działkę budowlaną.
Brat liczył, że darowizna sprzed lat nie ma już znaczenia. Przepisy mówią jednak jasno: przy obliczaniu zachowku do spadku dolicza się darowizny zmarłego, a darowiznę dla spadkobiercy dolicza się bez względu na to, jak dawno ją zrobiono. Działkę wycenia się według cen z chwili ustalania zachowku, a nie z dnia darowizny.
W pozwie o zachowek przedstawiliśmy dokładne wyliczenie, które uwzględniało wartość działki. Sąd przyznał naszemu Klientowi kilkaset tysięcy złotych zachowku z odsetkami, zamiast głodowej kwoty, którą proponował mu brat. Sprawa trwała około dwóch lat.
Każda sprawa jest inna. Opisane rozstrzygnięcia nie oznaczają, że w innej sprawie zapadnie takie samo.
Najczęstsze pytania
Komu należy się zachowek?
Dzieciom (a gdy nie żyją, ich dzieciom), małżonkowi i rodzicom zmarłego, jeśli dziedziczyliby z ustawy. Rodzeństwo i dalsza rodzina nie mają prawa do zachowku.
Czy zachowek należy się, gdy nie było testamentu?
Tak, gdy zmarły za życia rozdał majątek w darowiznach i uprawniony otrzymał mniej, niż wynosi zachowek. Roszczenie można wtedy skierować także do obdarowanego (art. 1000 k.c.).
Czy darowizna sprzed wielu lat liczy się do zachowku?
Darowizny dla spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku dolicza się bez względu na datę. Nie dolicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych ani darowizn dla innych osób, dokonanych ponad 10 lat przed śmiercią (art. 994 k.c.).
Jak długo można żądać zachowku?
Roszczenie wobec spadkobiercy przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu, a wobec obdarowanego z upływem 5 lat od otwarcia spadku (art. 1007 k.c.).
Czy osoba wydziedziczona może dostać zachowek?
Skuteczne wydziedziczenie odbiera prawo do zachowku. Przyczyna musi wynikać z testamentu i mieścić się w art. 1008 k.c., a zmarły nie mógł jej przebaczyć. Dzieci wydziedziczonego mogą mieć własne prawo do zachowku (art. 1011 k.c.).
Czy zachowek można zapłacić w ratach?
Tak. Sąd może odroczyć termin zapłaty, rozłożyć zachowek na raty, a w wyjątkowych wypadkach go obniżyć, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i majątkową obu stron (art. 997¹ k.c.).
Czy kancelaria prowadzi sprawy o zachowek poza Białymstokiem?
Tak, przed sądami w całej Polsce; spotkania mogą odbywać się online.
Ile kosztuje konsultacja?
Wstępna konsultacja telefoniczna jest bezpłatna. Koszt spotkania i prowadzenia sprawy kancelaria podaje przed rozpoczęciem współpracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Adwokat sprawy spadkowe Białystok
- Spadki: nabycie, dział, zachowek i odrzucenie (przewodnik)
- Testament holograficzny
- Adwokat czy radca prawny w sprawie spadkowej
- Nieruchomości: zasiedzenie, współwłasność
- Więcej pytań i odpowiedzi
Zachowek adwokat Białystok, sprawy w całej Polsce. Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Spotkania w kancelarii lub online.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- Skłodowskiej 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl
Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.