Znęcanie się (art. 207 k.k.) w Białymstoku: kara, jak udowodnić, Niebieska Karta i obrona

Znęcanie się nad osobą najbliższą lub zależną (art. 207 § 1 Kodeksu karnego) jest zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności; wobec osoby nieporadnej od 6 miesięcy do 8 lat, a przy szczególnym okrucieństwie od roku do 10 lat. Znęcanie psychiczne jest karane tak samo jak fizyczne, a przestępstwo jest ścigane z urzędu. Policja może od razu nakazać sprawcy opuszczenie mieszkania na 14 dni. W Białymstoku sprawy rozpoznaje Sąd Rejonowy w Białymstoku. Kancelaria prowadzi sprawy z art. 207 k.k. po stronie obrony i pokrzywdzonych: +48 886 652 345.

Co to jest znęcanie się z art. 207 k.k.?

Znęcanie się to umyślne, zwykle powtarzające się zadawanie cierpienia fizycznego lub psychicznego osobie najbliższej albo osobie zależnej od sprawcy (art. 207 § 1 k.k.). Osoba najbliższa to małżonek, rodzice, dzieci, rodzeństwo, teściowie, osoba przysposobiona i jej małżonek oraz osoba pozostająca we wspólnym pożyciu, także partner bez ślubu (art. 115 § 11). Osoba zależna to na przykład podopieczny, pracownik mieszkający u pracodawcy lub osoba pod opieką.

• Powtarzalność: znęcanie to zwykle ciąg zachowań; pojedynczy incydent jest innym przestępstwem (naruszenie nietykalności, zniewaga, groźba), chyba że był wyjątkowo intensywny i długotrwały.
• Przewaga sprawcy: pokrzywdzony nie może się skutecznie przeciwstawić. Gdy obie strony wzajemnie się atakują na równych zasadach, sądy zwykle nie przyjmują znęcania.
• Zamiar: sprawca chce dręczyć; nie chodzi o nieporozumienia ani kłótnie, nawet ostre.

Odrębnie od Kodeksu karnego ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej definiuje przemoc domową szerzej: także jako jednorazowe działanie, w tym przemoc ekonomiczną (odcięcie od pieniędzy) i przemoc przez internet lub telefon (art. 2 ust. 1 pkt 1). Ta definicja uruchamia Niebieską Kartę i nakazy policji, nawet gdy nie ma jeszcze zarzutu z art. 207.

Jaka kara grozi za znęcanie się: tabela

Obok kary sąd może orzec zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego, nakaz opuszczenia wspólnego mieszkania, obowiązek zgłaszania się na policję, a zakaz zbliżania może być kontrolowany dozorem elektronicznym (art. 41a § 1). Przy karze do roku sąd może zastosować dozór elektroniczny zamiast więzienia; piszemy o tym w poradniku o dozorze elektronicznym.

Znęcanie psychiczne: przykłady zachowań

Znęcanie psychiczne jest karane na równi ze znęcaniem fizycznym. Sądy uznają za nie w szczególności:

• regularne poniżanie, wyzwiska i ośmieszanie, także przy dzieciach lub obcych,
• groźby pobicia, zabrania dzieci, wyrzucenia z domu,
• izolowanie od rodziny i znajomych, kontrolowanie telefonu, poczty i wyjść z domu,
• odcinanie od pieniędzy, wydzielanie jedzenia, zakaz pracy,
• niszczenie rzeczy, straszenie, budzenie w nocy, nękanie wiadomościami.

Znęcanie fizyczne to bicie, popychanie, szarpanie, duszenie, pozbawianie snu, jedzenia lub leków. Oba rodzaje często występują razem; dla kwalifikacji z art. 207 wystarczy jeden z nich.

Jak udowodnić znęcanie się?

Liczy się wykazanie ciągu zachowań, dlatego najważniejsze są dowody rozłożone w czasie: zeznania świadków, interwencje policji, Niebieska Karta, dokumentacja lekarska i korespondencja.

Gdzie zgłosić znęcanie się i jak przebiega sprawa

1. Zawiadomienie o przestępstwie: na policji lub w prokuraturze, ustnie do protokołu albo pisemnie. W Białymstoku właściwa jest Prokuratura Rejonowa Białystok-Południe albo Białystok-Północ, zależnie od miejsca zamieszkania. Znęcanie się jest ścigane z urzędu: po zawiadomieniu sprawa toczy się niezależnie od woli pokrzywdzonego.
2. Postępowanie przygotowawcze: przesłuchania, interwencje, zabezpieczenie dowodów; policja może zatrzymać sprawcę przemocy wobec domownika, gdy zachodzi obawa jej powtórzenia, a musi zatrzymać, gdy użył broni lub noża (art. 244 § 1a i 1b k.p.k.). Prokurator może zastosować dozór policji, nakaz opuszczenia mieszkania lub zakaz zbliżania (art. 275a).
3. Zarzuty i akt oskarżenia: sprawę rozpoznaje Sąd Rejonowy w Białymstoku, Wydział Karny (ul. Mickiewicza 103). Pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy z pełnomocnikiem.
4. Rozprawa i wyrok: zeznania, opinia biegłego, dokumenty. Apelację rozpoznaje Sąd Okręgowy w Białymstoku. Typowy czas: 6 do 18 miesięcy.

Niebieska Karta: co to jest i jakie ma skutki

Niebieska Karta to procedura pomocy osobie doznającej przemocy domowej, prowadzona bez zgody stron przez policję, pomoc społeczną, oświatę, ochronę zdrowia lub gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 9d ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej). Wszczyna ją wypełnienie formularza po stwierdzeniu podejrzenia przemocy albo po zgłoszeniu świadka (art. 9d ust. 4). Sprawą zajmuje się grupa diagnostyczno-pomocowa w gminie miejsca zamieszkania pokrzywdzonego.

Niebieska Karta nie jest karą, wyrokiem ani wpisem do rejestru karnego. Ma jednak konsekwencje: dokumentacja procedury jest dowodem w sprawie karnej i rozwodowej, policja częściej interweniuje, a osoba stosująca przemoc może zostać skierowana na program korekcyjny. Osoba wpisana jako stosująca przemoc może żądać wglądu w dokumentację i składać wyjaśnienia; procedurę kończy się, gdy ustanie przemoc albo gdy podejrzenie się nie potwierdzi.

Nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się

Policjant może na miejscu wydać osobie stosującej przemoc domową nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnego mieszkania i zakaz zbliżania się do niego (art. 15aa ustawy o Policji) oraz zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego na określoną odległość i zakaz kontaktu (art. 15aaa). Nakaz i zakazy tracą moc po 14 dniach, chyba że sąd je przedłuży (art. 15ak). To działa niezależnie od sprawy karnej i nie wymaga wyroku.

• Sąd cywilny może zobowiązać sprawcę do opuszczenia mieszkania na dłużej, w postępowaniu nieprocesowym (art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej).
• Prokurator lub sąd karny może zastosować nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania jako środek zapobiegawczy na czas sprawy (art. 275a k.p.k.), a po skazaniu jako środek karny (art. 41a k.k.).
• Naruszenie nakazu jest podstawą do zatrzymania i surowszych środków, w tym tymczasowego aresztowania; zob. tymczasowe aresztowanie.

Znęcanie się a rozwód, alimenty i dzieci

Prawomocne skazanie za znęcanie się wiąże sąd rozwodowy co do faktu popełnienia przestępstwa i jest najsilniejszym dowodem wyłącznej winy rozkładu pożycia. Nie trzeba czekać na wyrok karny: zeznania, notatki policji i dokumentacja Niebieskiej Karty są dowodami w rozwodzie już w toku sprawy karnej.

• Alimenty między małżonkami: małżonek wyłącznie winny nie może żądać alimentów, a małżonek niewinny może ich żądać także bez niedostatku, gdy rozwód pogorszył jego sytuację (art. 60 § 1 i 2 k.r.o.).
• Władza rodzicielska i kontakty: przemoc wobec dzieci lub w ich obecności jest jedną z najpoważniejszych okoliczności przy ograniczaniu władzy i kontaktów; zob. ograniczenie władzy rodzicielskiej.
• Podział majątku: wina w rozwodzie sama nie daje nierównych udziałów, ale udokumentowane zachowania sprawcy sąd bierze pod uwagę przy ocenie całości.

Sprawę karną i rozwodową warto prowadzić razem, bo wyjaśnienia złożone nieostrożnie w jednej z nich wracają w drugiej. Więcej o rozwodzie: adwokat rozwodowy Białystok.

Obrona przy niesłusznym zarzucie znęcania się

W ostrych sporach rozwodowych zarzut z art. 207 bywa narzędziem walki o dzieci lub majątek. Obrona polega na wykazaniu, że nie było powtarzalności, przewagi ani zamiaru dręczenia, a konflikt był wzajemny.

1. Nie składać wyjaśnień na policji bez obrońcy; wezwanie w charakterze świadka też może być pułapką (zob. wezwanie na policję).
2. Zebrać własne dowody: wiadomości pokazujące zwykłe relacje, świadków wspólnych znajomych, dokumenty finansowe, nagrania własnych rozmów.
3. Sprawdzić chronologię: czy zarzut pojawił się dopiero po pozwie o rozwód lub wniosku o kontakty z dzieckiem.
4. Wnioskować o opinię biegłego psychologa i o umorzenie, gdy jedynym dowodem są zeznania drugiej strony (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.).
5. Pamiętać, że świadome fałszywe oskarżenie jest przestępstwem z art. 234 k.k.

Co robi adwokat w sprawie o znęcanie się w Białymstoku?

Po stronie pokrzywdzonego: przygotowuje zawiadomienie z chronologią zdarzeń, zabezpiecza dowody, wnioskuje o nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania, reprezentuje jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego i koordynuje sprawę z rozwodem. Po stronie obrony: bierze udział w przesłuchaniach, podważa powtarzalność i wiarygodność zarzutów, zbiera kontrdowody i wnioskuje o umorzenie lub łagodniejszą kwalifikację. Jak wygląda współpraca krok po kroku: pełnomocnik pokrzywdzonego i obrońca w sprawach karnych. Prowadzimy sprawy w Białymstoku, Łomży, Suwałkach, Bielsku Podlaskim i w całej Polsce.

Najczęstsze pytania o znęcanie się