Konfiskata samochodu za alkohol jest obowiązkowa, gdy kierowca miał co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu (art. 44b § 1a Kodeksu karnego). Poniżej tej granicy sąd może orzec przepadek, ale nie musi. Gdy auto nie było wyłączną własnością sprawcy (żona, rodzice, leasing, firma), zamiast przepadku sąd orzeka nawiązkę od 5 000 do 500 000 zł. Przepisy obowiązują od 14 marca 2024 r., a od 29 stycznia 2026 r. zostały złagodzone. W Białymstoku o przepadku orzeka Sąd Rejonowy w Białymstoku. Kancelaria prowadzi obronę w takich sprawach: +48 886 652 345.
Kiedy sąd orzeka przepadek samochodu: tabela
Art. 44b k.k. rozróżnia przepadek obowiązkowy (od 1,5 promila) i przepadek zależny od oceny sądu (poniżej 1,5 promila, narkotyki, wypadek pod wpływem, złamanie zakazu).
| Sytuacja | Czy sąd orzeka przepadek? | Podstawa |
|---|---|---|
| Jazda po alkoholu od 1,5 promila (0,75 mg/dm³) lub stężenie rosnące do tej granicy | Tak, obowiązkowo; wyjątek tylko w „wyjątkowym wypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami” | art. 44b § 1a |
| Jazda po alkoholu od 0,5 do 1,5 promila (pierwsza lub ponowna) | Może, decyduje według okoliczności | art. 44b § 1 |
| Jazda pod wpływem narkotyków | Może | art. 44b § 1 |
| Jazda w czasie zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244) | Może | art. 44b § 1 |
| Wypadek lub katastrofa po alkoholu albo ucieczka z miejsca zdarzenia (art. 178) | Może; obowiązkowo od 1,5 promila | art. 44b § 1 i 1a |
| Nielegalne wyścigi, rażące przekroczenie prędkości z narażeniem życia (art. 178c, 178d) | Może | art. 44b § 1 |
| Jazda po użyciu alkoholu 0,2 do 0,5 promila (wykroczenie) | Nie | art. 87 k.w. |
| Auto nie było wyłączną własnością sprawcy | Nie; zamiast tego nawiązka 5 000 do 500 000 zł | art. 44b § 5 i 6 |
Przepadek dotyczy pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę: samochodu, motocykla, ciągnika, także łodzi motorowej. Nie obejmuje roweru ani hulajnogi elektrycznej, bo nie są pojazdami mechanicznymi w rozumieniu art. 178a.
Co zmieniło się 29 stycznia 2026 r.?
Ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. poz. 1872) złagodziła konfiskatę: zniosła obowiązkowy przepadek przy ponownej jeździe po alkoholu poniżej 1,5 promila i zastąpiła „przepadek równowartości” cudzego auta nawiązką.
| Zagadnienie | Od 14.03.2024 do 28.01.2026 | Od 29.01.2026 |
|---|---|---|
| Ponowna jazda po alkoholu (art. 178a § 4) poniżej 1,5 promila | przepadek obowiązkowy | sąd może orzec przepadek |
| Od 1,5 promila | przepadek obowiązkowy | bez zmian: obowiązkowy |
| Auto nie jest wyłączną własnością sprawcy | przepadek równowartości pojazdu | nawiązka 5 000 do 500 000 zł |
| Auto służbowe | nawiązka co najmniej 5 000 zł | ta sama zasada co każde cudze auto: nawiązka |
| Auto sprzedane, zniszczone lub utracone przed wyrokiem | przepadek równowartości | sąd może orzec nawiązkę |
Do czynów popełnionych przed 29 stycznia 2026 r., a sądzonych później, sąd stosuje przepisy względniejsze dla sprawcy, czyli nowe (art. 4 § 1 k.k.). W sprawach, które toczą się w Białymstoku od 2025 r., warto to sprawdzić: prokurator mógł złożyć wniosek o przepadek według starych zasad.
Cudze auto, leasing, współwłasność małżeńska
Sąd nie orzeka przepadku, jeżeli w chwili czynu pojazd „nie stanowił wyłącznej własności sprawcy” (art. 44b § 5 pkt 1 k.k.). Zamiast tego orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa od 5 000 do 500 000 zł (art. 44b § 6).
- Auto małżonka lub wspólne: samochód kupiony w trakcie małżeństwa bez rozdzielności należy do majątku wspólnego, więc nie jest wyłączną własnością kierowcy. Sąd orzeka nawiązkę, nie przepadek. Liczy się stan prawny, nie wpis w dowodzie rejestracyjnym.
- Auto rodziców, znajomego, pracodawcy: nawiązka; właściciel odzyskuje pojazd z parkingu po uchyleniu zabezpieczenia.
- Leasing, wynajem długoterminowy: właścicielem jest leasingodawca, więc nawiązka. Umowa leasingu zwykle przewiduje jednak kary umowne i wypowiedzenie po jeździe po alkoholu.
- Kredyt samochodowy z przewłaszczeniem na zabezpieczenie: auto formalnie należy do banku do spłaty, więc nawiązka; przy zwykłym kredycie bez przewłaszczenia auto jest własnością kierowcy i podlega przepadkowi.
- Wysokość nawiązki: sąd bierze pod uwagę wartość auta, stężenie alkoholu, karalność i sytuację majątkową. W praktyce nawiązka często odpowiada wartości pojazdu, ale przy tanim aucie nie może być niższa niż 5 000 zł.
Przepisanie auta na kogoś po zdarzeniu nic nie daje: liczy się własność „w czasie popełnienia przestępstwa”, a zbycie po czynie prowadzi do nawiązki (art. 44b § 5 pkt 2).
Procedura: od zatrzymania do wyroku
- Kontrola i badanie: alkomat na drodze, przy wyniku od 1,5 promila policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu (art. 295 § 1a k.p.k.) i odholowuje go na parking. Kierowca może żądać badania krwi; przy wyniku bliskim 1,5 promila to ważne, bo liczy się stężenie we krwi, nie tylko w wydychanym powietrzu.
- 7 dni: prokurator wydaje postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym (art. 291 k.p.k.); bez niego zajęcie upada i auto wraca do właściciela. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
- Zarzuty i akt oskarżenia: sprawa trafia do Sądu Rejonowego w Białymstoku (ul. Mickiewicza 103). Prokurator może zaproponować skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), także z przepadkiem lub nawiązką; warto to negocjować z obrońcą.
- Wyrok: sąd orzeka przepadek, nawiązkę albo od nich odstępuje. Od wyroku przysługuje apelacja do Sądu Okręgowego w Białymstoku (14 dni od doręczenia uzasadnienia).
- Po prawomocności: auto przechodzi na Skarb Państwa; koszty parkingu do tego czasu obciążają skazanego.
Jak bronić się przed konfiskatą samochodu?
Trzy kierunki obrony mają realne znaczenie: pomiar, własność i okoliczności.
- Pomiar przy granicy 1,5 promila: świadectwo wzorcowania alkomatu, odstęp między pomiarami, faza wchłaniania alkoholu, badanie krwi. Różnica 0,05 promila decyduje, czy przepadek jest obowiązkowy, czy zależy od sądu. Przy pomiarze w wydychanym powietrzu 0,75 mg/dm³ odpowiada 1,5 promila.
- Własność pojazdu: umowa kupna, faktura, umowa leasingu lub kredytu, akt małżeństwa i brak intercyzy. Wykazanie współwłasności zamienia przepadek na nawiązkę, którą można rozłożyć na raty.
- Okoliczności (poniżej 1,5 promila): krótki odcinek, brak zagrożenia, niekaralność, auto niezbędne do pracy lub opieki nad bliskimi, dobrowolna terapia. Sąd ocenia je przy decyzji „może orzec”.
- Wyjątkowy wypadek (od 1,5 promila): sądy stosują go rzadko, na przykład przy przestawieniu auta o kilka metrów na posesji lub w stanie wyższej konieczności; trzeba go udokumentować.
- Recydywa: sprawdzenie, czy poprzednie skazanie nie uległo zatarciu; bez recydywy sprawa wraca do art. 178a § 1 z niższą karą i bez dożywotniego zakazu.
Nie składać wyjaśnień bez obrońcy; stwierdzenie „wypiłem dwa piwa godzinę temu” może posłużyć do wyliczenia retrospektywnego stężenia na niekorzyść.
Pozostałe konsekwencje jazdy po alkoholu
Przepadek dochodzi do kar, nie zastępuje ich. Za jazdę w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1) grozi do 3 lat pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów co najmniej 3 lata (art. 42 § 2) i świadczenie pieniężne co najmniej 5 000 zł (art. 43a § 2). Przy ponownej jeździe (art. 178a § 4): od 3 miesięcy do 5 lat, zakaz dożywotni (art. 42 § 3) i wyższe świadczenie. Szczegóły kar, warunkowe umorzenie i blokada alkoholowa: art. 178a k.k.: kara za jazdę po alkoholu, zakaz prowadzenia pojazdów, blokada alkoholowa.
Co robi adwokat w sprawie o konfiskatę samochodu w Białymstoku?
Analizuje protokół badania i wzorcowanie alkomatu, składa zażalenie na zabezpieczenie majątkowe, dokumentuje własność pojazdu, negocjuje z prokuratorem nawiązkę zamiast przepadku lub skazanie bez rozprawy, a w sądzie przedstawia okoliczności za odstąpieniem od przepadku. W sprawach z 2025 r. sprawdza, czy zastosowano łagodniejsze przepisy z 2026 r. Pełny opis obrony: adwokat jazda po alkoholu Białystok. Prowadzimy sprawy w Białymstoku, Łomży, Suwałkach, Bielsku Podlaskim i w całej Polsce.
Zatrzymali Panu samochód po kontroli?
Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 3, Białystok: +48 886 652 345. Pierwsza rozmowa telefoniczna jest bezpłatna. Na zażalenie na zabezpieczenie i wniosek o badanie krwi jest kilka dni, dlatego warto zadzwonić od razu. Zobacz też: adwokat sprawy karne Białystok.
Najczęstsze pytania o konfiskatę samochodu
Od kiedy obowiązuje konfiskata samochodu za alkohol?
Od 14 marca 2024 r. Od 29 stycznia 2026 r. zasady zmieniono: przepadek jest obowiązkowy tylko od 1,5 promila (0,75 mg/dm³), a poniżej tej granicy sąd może, ale nie musi go orzec, także przy ponownej jeździe po alkoholu. Do czynów sprzed 29 stycznia 2026 r. sąd stosuje przepisy korzystniejsze dla sprawcy (art. 4 § 1 k.k.).
Przy ilu promilach zabierają samochód?
Przepadek jest obowiązkowy od 1,5 promila alkoholu we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, a także gdy stężenie dopiero do tej granicy rosło. Między 0,5 a 1,5 promila sąd może orzec przepadek, ale decyduje według okoliczności. Od 0,2 do 0,5 promila to wykroczenie bez konfiskaty.
Czy policja zabiera samochód od razu na drodze?
Tak, przy wyniku od 1,5 promila policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu (art. 295 § 1a k.p.k.). Auto trafia na parking. Zajęcie upada, jeśli w ciągu 7 dni prokurator nie wyda postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. O przepadku ostatecznie decyduje dopiero prawomocny wyrok sądu.
Co, jeśli samochód nie jest mój: żony, rodziców, firmy, w leasingu?
Sąd nie orzeka przepadku, gdy auto nie było wyłączną własnością sprawcy (art. 44b § 5 pkt 1 k.k.): współwłasność małżeńska, auto rodziców, leasing, kredyt z zastawem, pojazd służbowy. Zamiast tego sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa od 5 000 do 500 000 zł (art. 44b § 6).
Czy można uniknąć konfiskaty samochodu?
Przy wyniku od 1,5 promila tylko w „wyjątkowym wypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami” (art. 44b § 1a), co sądy stosują rzadko. Realna obrona to: podważenie pomiaru przy wyniku bliskim 1,5 promila, wykazanie, że auto nie jest wyłączną własnością sprawcy, a poniżej 1,5 promila argumenty za odstąpieniem od przepadku.
Czy konfiskata grozi za jazdę po narkotykach?
Przy jeździe pod wpływem środka odurzającego sąd może orzec przepadek (art. 44b § 1), ale nie jest do tego zobowiązany, bo próg 1,5 promila dotyczy tylko alkoholu. Decydują okoliczności, w tym wcześniejsza karalność.
Czy zabierają samochód za ponowną jazdę po alkoholu?
Od 29 stycznia 2026 r. przy ponownej jeździe (art. 178a § 4 k.k.) przepadek jest obowiązkowy tylko od 1,5 promila; poniżej sąd może go orzec. Recydywa oznacza jednak karę od 3 miesięcy do 5 lat, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów (art. 42 § 3) i wyższe świadczenie pieniężne.
Co dzieje się z samochodem po wyroku?
Z chwilą prawomocności wyroku auto przechodzi na własność Skarbu Państwa i jest sprzedawane albo przekazywane. Jeśli sprawca sprzedał, zniszczył lub stracił auto przed wyrokiem, sąd może orzec nawiązkę zamiast przepadku (art. 44b § 5 pkt 2 i § 6).
Czy można odwołać się od przepadku samochodu?
Tak. Od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku przysługuje apelacja do Sądu Okręgowego w Białymstoku w terminie 14 dni od doręczenia uzasadnienia. Można zaskarżyć samo rozstrzygnięcie o przepadku, na przykład wykazując, że stężenie nie osiągnęło 1,5 promila albo że auto nie było wyłączną własnością.
Czy przepadek auta zastępuje inne kary?
Nie. Obok przepadku grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat (do 5 lat przy recydywie), zakaz prowadzenia pojazdów co najmniej 3 lata (dożywotnio przy recydywie), świadczenie pieniężne co najmniej 5 000 zł i wpis do rejestru karnego.
