15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
SEPARACJA I INNE SPRAWY RODZINNE BIAŁYSTOK
Separacja Białystok: Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego prowadzi sprawy o separację i jej zniesienie, o unieważnienie małżeństwa, o przysposobienie dziecka oraz o zgodę sądu na czynności dotyczące majątku dziecka. Separację sąd orzeka, gdy między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia (art. 611 § 1 k.r.o.), bez wymogu, by był on trwały. Małżonek w separacji nie może jednak zawrzeć nowego małżeństwa (art. 614 § 2 k.r.o.). Kancelaria prowadzi takie sprawy w całej Polsce, z biura w centrum Białegostoku.
☎ Zadzwoń: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
- Separacja: przy zupełnym rozkładzie pożycia, chyba że ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci (art. 611 § 1-2 k.r.o.).
- Bez wspólnych małoletnich dzieci sąd może orzec separację na zgodne żądanie małżonków (art. 611 § 3 k.r.o.), w postępowaniu przed sądem okręgowym (art. 5671 k.p.c.).
- Separacja ma skutki jak rozwód, ale nie pozwala zawrzeć nowego małżeństwa (art. 614 § 1-2 k.r.o.) i powoduje rozdzielność majątkową (art. 54 § 1 k.r.o.). Na zgodne żądanie sąd ją znosi (art. 616 k.r.o.).
- Unieważnienie małżeństwa jest możliwe tylko z przyczyn przewidzianych w kodeksie (art. 17 k.r.o.).
- Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego, tylko dla dobra osoby małoletniej (art. 114 § 1 i art. 117 § 1 k.r.o.).
- Na czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka rodzice potrzebują zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.).
Podstawa prawna według aktualnych tekstów jednolitych: Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2026 poz. 236), Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468).
Separacja Białystok i inne sprawy rodzinne: w czym pomagamy?
Na tej stronie opisujemy sprawy rodzinne, które nie mieszczą się w rozwodzie, alimentach czy kontaktach z dzieckiem. Każda z nich ma własne przesłanki i terminy, dlatego zaczynamy od wyboru właściwej drogi. Wszystkie sprawy rodzinne prowadzone przez kancelarię opisujemy na stronie adwokat prawo rodzinne Białystok.
Separacja i jej zniesienie
Separacja jest dla małżonków, których pożycie się rozpadło, ale którzy nie chcą lub nie mogą zdecydować się na rozwód. Przygotowujemy pozew o separację albo zgodny wniosek, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci (art. 611 § 3 k.r.o.). Gdy jeden z małżonków żąda separacji, a drugi rozwodu, i żądanie rozwodu jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód (art. 612 § 1 k.r.o.). Pomagamy też znieść separację, gdy małżonkowie się pogodzą (art. 616 k.r.o.).
Unieważnienie małżeństwa
Unieważnienie małżeństwa jest możliwe tylko z przyczyn wymienionych w kodeksie, m.in. z powodu braku wymaganego wieku, choroby psychicznej, pozostawania w innym małżeństwie, pokrewieństwa albo złożenia oświadczenia pod wpływem błędu co do tożsamości lub groźby (art. 10-17 k.r.o.). W wyroku sąd orzeka też, czy któryś z małżonków był w złej wierze (art. 20 k.r.o.).
Przysposobienie (adopcja)
Reprezentujemy kandydatów na rodziców adopcyjnych, w tym małżonka, który chce przysposobić dziecko współmałżonka. Przysposobić można tylko osobę małoletnią i tylko dla jej dobra (art. 114 § 1 k.r.o.), a przysposabiający musi mieć opinię kwalifikacyjną i świadectwo szkolenia z ośrodka adopcyjnego, chyba że ten obowiązek go nie dotyczy (art. 1141 § 1 k.r.o.).
Zgoda sądu na czynności dotyczące majątku dziecka
Sprzedaż mieszkania dziecka, przyjęcie lub odrzucenie spadku w jego imieniu czy zaciągnięcie zobowiązania to zwykle czynności przekraczające zwykły zarząd. Rodzice nie mogą ich dokonać bez zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.). Przygotowujemy wnioski o takie zezwolenie.
Jak przebiega sprawa o separację lub inną sprawę rodzinną?
Każda z tych spraw toczy się w innym trybie. Działamy w tej kolejności:
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Ustalamy, czego dotyczy sprawa i który sąd będzie właściwy.
- Wybór trybu: pozew o separację albo zgodny wniosek, pozew o unieważnienie, wniosek o przysposobienie, wniosek o zezwolenie sądu.
- Pismo do sądu z dokumentami. Zgodny wniosek o separację składa się w sądzie okręgowym właściwym dla miejsca wspólnego zamieszkania małżonków (art. 5671 k.p.c.).
- Rozprawa: postanowienie o separacji sąd wydaje po rozprawie i nakłania małżonków do pojednania (art. 5673 k.p.c.); o przysposobieniu sąd opiekuńczy również orzeka po rozprawie (art. 586 § 1 k.p.c.).
- Uprawomocnienie i dalsze kroki, np. podział majątku po separacji.
Nad każdą sprawą pracuje zespół prawny kancelarii pod kierunkiem dr. Mateusza Olchanowskiego.
Separacja czy rozwód: czym się różnią?
| Separacja | Rozwód | |
|---|---|---|
| Przesłanka | zupełny rozkład pożycia (art. 611 § 1 k.r.o.) | zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 k.r.o.) |
| Bez sporu, bez małoletnich dzieci | zgodny wniosek, postanowienie sądu okręgowego (art. 611 § 3 k.r.o., art. 5671 k.p.c.) | pozew; na zgodne żądanie sąd nie orzeka o winie (art. 57 § 2 k.r.o.) |
| Nowe małżeństwo | niemożliwe (art. 614 § 2 k.r.o.) | możliwe po rozwodzie |
| Majątek | rozdzielność majątkowa (art. 54 § 1 k.r.o.) | małżeństwo ustaje |
| Powrót | zniesienie separacji na zgodne żądanie (art. 616 k.r.o.) | tylko ponowny ślub |
| Pomoc między małżonkami | obowiązek wzajemnej pomocy, gdy wymagają tego względy słuszności (art. 614 § 3 k.r.o.) | alimenty między byłymi małżonkami na zasadach z art. 60 k.r.o. |
Separacja Białystok: ile trwa sprawa i ile kosztuje?
Najszybsza jest separacja na zgodny wniosek małżonków bez wspólnych małoletnich dzieci, bo sąd nie orzeka o winie (art. 613 § 2 k.r.o.). Sprawa sporna, w której jeden z małżonków chce separacji, a drugi rozwodu, trwa dłużej. Sprawy o przysposobienie zależą głównie od etapu postępowania w ośrodku adopcyjnym.
Separacja jest znacznie rzadsza niż rozwód. Według Ministerstwa Sprawiedliwości w 2025 r. do sądów okręgowych wpłynęło 1 500 spraw o separację wobec 80 855 spraw o rozwód; w 769 sprawach sądy uwzględniły żądanie separacji w całości lub części (źródło: opracowanie Ministerstwa Sprawiedliwości „Rozwody i separacje – ewidencja spraw cywilnych w sądach okręgowych i w sądach apelacyjnych w latach 2004-2025”).
Wynagrodzenie kancelarii zależy od rodzaju sprawy i liczby rozpraw. Kancelaria podaje je przed rozpoczęciem pracy (cennik).
Jakich błędów unikać w tych sprawach?
W tych sprawach błędy wynikają zwykle z mylenia instytucji. Najczęstsze to:
- Traktowanie separacji jak rozwodu. W separacji nie można zawrzeć nowego małżeństwa (art. 614 § 2 k.r.o.).
- Zgodny wniosek o separację przy małoletnich dzieciach. Tryb zgodnego żądania przysługuje tylko małżonkom bez wspólnych małoletnich dzieci (art. 611 § 3 k.r.o.).
- Spóźnione żądanie unieważnienia z powodu błędu lub groźby: obowiązuje termin 6 miesięcy, a w każdym wypadku 3 lata od ślubu (art. 151 § 3 k.r.o.).
- Sprzedaż majątku dziecka bez zgody sądu. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.).
- Wniosek o przysposobienie bez kwalifikacji ośrodka adopcyjnego, gdy jest ona wymagana (art. 1141 § 1 k.r.o.).
Jakie dokumenty przygotować?
Na pierwszą rozmowę warto przygotować:
- odpis aktu małżeństwa i akty urodzenia dzieci;
- przy separacji: informacje o sytuacji rodziny i majątku, ewentualne porozumienie małżonków;
- przy unieważnieniu: dokumenty pokazujące przyczynę, np. akt poprzedniego małżeństwa;
- przy przysposobieniu: opinię kwalifikacyjną i świadectwo szkolenia z ośrodka adopcyjnego;
- przy zgodzie sądu: dokumenty dotyczące majątku dziecka, np. odpis księgi wieczystej i projekt umowy.
Kto prowadzi te sprawy w kancelarii?
Sprawy o separację i inne sprawy rodzinne prowadzi zespół Kancelarii Adwokackiej dr. Mateusza Olchanowskiego pod jego kierownictwem. Kierujący zespołem dr Mateusz Olchanowski jest adwokatem Izby Adwokackiej w Białymstoku i doktorem nauk prawnych Uniwersytetu w Białymstoku, autorem publikacji naukowych i laureatem 1. miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Numer wpisu na listę adwokatów: BIA/Adw/902, do sprawdzenia w Krajowym Rejestrze Adwokatów. Więcej o kancelarii i zespole na stronie O kancelarii.
Z praktyki kancelarii
Separacja zamiast rozwodu po trzydziestu latach małżeństwa
W skrócie: małżonkowie z trzydziestoletnim stażem przestali ze sobą żyć, ale ze względów osobistych, moralnych i religijnych nie chcieli rozwodu. Wnieśliśmy pozew o separację i wykazaliśmy zupełny rozkład pożycia (art. 611 § 1 k.r.o.). Sąd orzekł separację, która spowodowała między małżonkami rozdzielność majątkową (art. 54 § 1 k.r.o.), bez rozwiązania małżeństwa.
Przeczytaj całą historię
Do kancelarii trafiła sprawa małżeństwa z trzydziestoletnim stażem, które od dłuższego czasu przeżywało głęboki kryzys. Małżonkowie przestali ze sobą żyć, ale ze względów osobistych, moralnych i religijnych nie chcieli rozwodu.
Zaproponowaliśmy pozew o separację. Wykazaliśmy, że między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia.
Sąd orzekł separację. Wywołała ona skutki podobne do rozwodu w sprawach majątkowych, w tym rozdzielność majątkową, ale małżeństwo nie zostało rozwiązane.
Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej męża
W skrócie: kilka tygodni po ślubie Klientka dowiedziała się, że mąż przed ślubem ukrył ciężką chorobę psychiczną. Wnieśliśmy pozew o unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej męża istniejącej w chwili jego zawarcia (art. 12 § 1 i § 2 k.r.o.) i przedstawiliśmy dokumentację medyczną oraz opinie. Sąd unieważnił małżeństwo.
Przeczytaj całą historię
Zgłosiła się do nas młoda kobieta, której mąż tuż po ślubie ujawnił, że choruje na ciężką chorobę psychiczną, którą wcześniej ukrywał. Z okoliczności sprawy wynikało też, że zależało mu na korzyściach z małżeństwa, w tym na obywatelstwie. Małżeństwo trwało kilka tygodni.
Podstawą pozwu nie było samo ukrycie choroby ani motywy męża, bo przepisy nie przewidują unieważnienia z tego powodu. Wnieśliśmy o unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej męża, która istniała już w chwili zawarcia małżeństwa. Zebraliśmy dokumentację medyczną i opinie.
Sąd unieważnił małżeństwo.
Przysposobienie pasierba przez męża Klientki
W skrócie: mąż Klientki od lat wychowywał jej syna z pierwszego małżeństwa. Biologiczny ojciec był wcześniej pozbawiony władzy rodzicielskiej, więc jego zgoda nie była potrzebna (art. 119 § 1 k.r.o.). Przygotowaliśmy wniosek o przysposobienie ze skutkami z art. 121 k.r.o. Sąd orzekł przysposobienie, a chłopiec otrzymał to samo nazwisko co nowy ojciec (art. 122 § 1 k.r.o.).
Przeczytaj całą historię
Małżonkowie od lat wychowywali syna żony z jej pierwszego małżeństwa. Biologiczny ojciec opuścił rodzinę, nie płacił alimentów i był wcześniej pozbawiony władzy rodzicielskiej. Dla chłopca ojcem był mąż Klientki.
Przygotowaliśmy wniosek o przysposobienie, w którym przysposobiony staje się dzieckiem przysposabiającego tak jak dziecko biologiczne, a ustają jego prawne więzi z rodziną biologicznego ojca. Badania psychologiczne, opinie i wywiad środowiskowy potwierdziły więź i to, że przysposobienie służy dobru dziecka.
Sąd orzekł przysposobienie. Chłopiec otrzymał nazwisko takie samo jak nowy ojciec.
Zgoda sądu na sprzedaż mieszkania, którego współwłaścicielem był syn
W skrócie: matka chciała sprzedać mieszkanie, którego część należała do małoletniego syna, i kupić większy dom z pokojem dla dziecka. Notariusz nie mógł sporządzić aktu bez zgody sądu. Przygotowaliśmy wniosek o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem dziecka (art. 101 § 3 k.r.o.), wykazując umową przedwstępną, że udział syna w nowej nieruchomości wzrośnie. Sąd wyraził zgodę.
Przeczytaj całą historię
Samotnie wychowująca syna matka chciała sprzedać mniejsze mieszkanie, którego część należała do małoletniego syna, i kupić większy dom, w którym dziecko miałoby własny pokój. Notariusz poinformował, że bez zgody sądu nie może sporządzić aktu sprzedaży.
Przygotowaliśmy wniosek o zezwolenie na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Dokumentami i umową przedwstępną wykazaliśmy, że cała kwota trafi na zakup nowej nieruchomości, której syn będzie współwłaścicielem, a jego udział wzrośnie.
Sąd wyraził zgodę na sprzedaż mieszkania.
Każda sprawa jest inna, a jej wynik zależy od okoliczności i dowodów. Opisy nie zawierają danych pozwalających rozpoznać Klientów.
Najczęstsze pytania
Czym różni się separacja od rozwodu?
Separacja wymaga zupełnego rozkładu pożycia (art. 611 § 1 k.r.o.), a rozwód zupełnego i trwałego (art. 56 § 1 k.r.o.). Separacja ma skutki jak rozwód, ale małżonek w separacji nie może zawrzeć nowego małżeństwa (art. 614 k.r.o.).
Czy separację można znieść?
Tak. Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji; z tą chwilą ustają jej skutki, a sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi (art. 616 k.r.o.).
Czy separacja oznacza rozdzielność majątkową?
Tak. Orzeczenie separacji powoduje powstanie rozdzielności majątkowej, a po jej zniesieniu wraca ustrój ustawowy, chyba że sąd na zgodny wniosek utrzyma rozdzielność (art. 54 k.r.o.).
Kiedy można unieważnić małżeństwo?
Tylko z przyczyn wymienionych w kodeksie (art. 17 k.r.o.), m.in. gdy małżonek pozostawał już w innym małżeństwie, był ubezwłasnowolniony całkowicie albo złożył oświadczenie pod wpływem błędu co do tożsamości lub groźby (art. 11, 13 i 151 k.r.o.).
Kto może przysposobić dziecko?
Osoba z pełną zdolnością do czynności prawnych, której kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że należycie wywiąże się z obowiązków, z opinią i szkoleniem ośrodka adopcyjnego (art. 1141 § 1 k.r.o.). Wspólnie przysposobić mogą tylko małżonkowie (art. 115 § 1 k.r.o.).
Kiedy rodzice potrzebują zgody sądu w sprawach majątku dziecka?
Przy czynnościach przekraczających zakres zwykłego zarządu, np. przy sprzedaży nieruchomości dziecka. Bez zezwolenia sądu opiekuńczego rodzice nie mogą ich dokonać (art. 101 § 3 k.r.o.).
Ile kosztuje konsultacja?
Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna. Pozwala ocenić sytuację i pierwsze kroki. Wynagrodzenie kancelaria podaje przed rozpoczęciem pracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Sprawy rodzinne Białystok
- Adwokat rozwodowy Białystok
- Alimenty
- Władza rodzicielska
- Kontakty z dzieckiem
- Rozdzielność majątkowa i intercyza
Separacja albo inna sprawa rodzinna? Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Sprawy w całej Polsce, biuro w Białymstoku.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- Skłodowskiej 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl