15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
UBEZWŁASNOWOLNIENIE: ADWOKAT BIAŁYSTOK
Ubezwłasnowolnienie Białystok: Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego reprezentuje rodziny składające wniosek o ubezwłasnowolnienie oraz osoby, których wniosek dotyczy, także w sprawach o jego uchylenie. O ubezwłasnowolnieniu orzeka sąd okręgowy miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek (art. 544 k.p.c.), po badaniu przez biegłych psychiatrę lub neurologa oraz psychologa (art. 553 § 1 k.p.c.). Kancelaria prowadzi takie sprawy w całej Polsce, z biura w centrum Białegostoku.
☎ Zadzwoń: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
- Całkowite: osoba od 13 lat, która z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innych zaburzeń psychicznych nie jest w stanie kierować swym postępowaniem; ustanawia się opiekę (art. 13 k.c.).
- Częściowe: osoba pełnoletnia, która potrzebuje pomocy do prowadzenia swoich spraw; ustanawia się kuratelę (art. 16 k.c.).
- Wniosek może złożyć małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo albo przedstawiciel ustawowy (art. 545 § 1 k.p.c.); postępowanie toczy się z udziałem prokuratora (art. 546 § 2 k.p.c.).
- Osobę, której dotyczy wniosek, sąd wysłuchuje w obecności biegłego psychologa i, zależnie od stanu zdrowia, psychiatry lub neurologa (art. 547 § 1 k.p.c.).
- Na czas sprawy sąd może ustanowić doradcę tymczasowego (art. 548 § 1 k.p.c.). Ubezwłasnowolnienie można później uchylić lub zmienić (art. 559 k.p.c.).
Podstawa prawna według aktualnych tekstów jednolitych: Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795), Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468), Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2026 poz. 236).
Ubezwłasnowolnienie Białystok: w czym pomagamy?
Sprawa o ubezwłasnowolnienie dotyczy najbliższych i zwykle zaczyna się od troski o ich bezpieczeństwo i majątek. Pomagamy rodzinom przygotować wniosek, a osobom, których wniosek dotyczy, bronić swojej samodzielności, gdy ubezwłasnowolnienie nie jest potrzebne. Wszystkie sprawy rodzinne prowadzone przez kancelarię opisujemy na stronie sprawy rodzinne Białystok.
- Wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite albo częściowe, z wymaganym świadectwem lekarza psychiatry lub opinią psychologa (art. 552 § 1 k.p.c.).
- Wniosek o doradcę tymczasowego, gdy trzeba szybko chronić osobę lub jej majątek (art. 548 k.p.c.).
- Reprezentacja osoby, której dotyczy wniosek, gdy jest ona przeciwna ubezwłasnowolnieniu.
- Udział w wysłuchaniu i badaniu przez biegłych oraz zastrzeżenia do opinii.
- Uchylenie albo zmiana ubezwłasnowolnienia po poprawie stanu zdrowia (art. 559 k.p.c.).
- Sprawy po ubezwłasnowolnieniu: opieka, kuratela, rozdzielność majątkowa małżonków (art. 53 § 1 k.r.o.). Zobacz: rozdzielność majątkowa.
Jak przebiega sprawa o ubezwłasnowolnienie?
Postępowanie o ubezwłasnowolnienie ma ściśle określone etapy. Wygląda tak:
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Ustalamy, czy potrzebne jest ubezwłasnowolnienie, czy wystarczą łagodniejsze rozwiązania.
- Wniosek do sądu okręgowego ze świadectwem lekarza psychiatry lub opinią psychologa (art. 552 § 1 k.p.c.).
- Wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek, niezwłocznie po wszczęciu postępowania, z udziałem biegłych (art. 547 § 1 k.p.c.).
- Badanie przez biegłych psychiatrę lub neurologa oraz psychologa i ich opinia o zdolności do kierowania swoim postępowaniem (art. 553 k.p.c.).
- Rozprawa i postanowienie: sąd orzeka po rozprawie (art. 555 k.p.c.), wskazując, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy częściowe i z jakiego powodu (art. 557 k.p.c.).
Nad każdą sprawą pracuje zespół prawny kancelarii pod kierunkiem dr. Mateusza Olchanowskiego.
Ubezwłasnowolnienie całkowite czy częściowe?
| Ubezwłasnowolnienie całkowite | Ubezwłasnowolnienie częściowe | |
|---|---|---|
| Przepis | art. 13 k.c. | art. 16 k.c. |
| Kogo dotyczy | osoby od 13 lat, która nie jest w stanie kierować swym postępowaniem | osoby pełnoletniej, która potrzebuje pomocy do prowadzenia swoich spraw |
| Kto pomaga | opiekun | kurator |
| Zdolność do czynności prawnych | brak; czynności są nieważne, z wyjątkiem drobnych spraw życia codziennego (art. 14 k.c.) | ograniczona; poważniejsze umowy wymagają zgody kuratora (art. 17 k.c.) |
| Co może samodzielnie | drobne bieżące sprawy, jeśli nie powodują rażącego pokrzywdzenia | drobne bieżące sprawy, dysponowanie zarobkiem (art. 20 i 21 k.c.) |
Ubezwłasnowolnienie Białystok: ile trwa sprawa i ile kosztuje?
Najdłużej trwa badanie i opinia biegłych. W wyjątkowych wypadkach sąd może zarządzić obserwację w zakładzie leczniczym na czas nie dłuższy niż sześć tygodni, przedłużany do trzech miesięcy (art. 554 § 1 k.p.c.).
Spraw o ubezwłasnowolnienie przybywa. Według Ministerstwa Sprawiedliwości w 2025 r. do sądów okręgowych wpłynęło 18 501 wniosków, a sądy orzekły 11 522 ubezwłasnowolnienia całkowite i 569 częściowych (źródło: opracowanie „Ubezwłasnowolnienia w latach 2004-2025”).
Wynagrodzenie kancelarii zależy od rodzaju sprawy i liczby rozpraw. Kancelaria podaje je przed rozpoczęciem pracy (cennik).
Jakich błędów unikać w sprawie o ubezwłasnowolnienie?
Postępowanie o ubezwłasnowolnienie łatwo opóźnić brakami we wniosku. Najczęstsze błędy to:
- Wniosek bez świadectwa lekarskiego lub opinii psychologa. Sąd i tak zażąda go przed doręczeniem wniosku (art. 552 § 1 k.p.c.).
- Wniosek od osoby nieuprawnionej, np. dalszego krewnego. Krąg wnioskodawców jest zamknięty (art. 545 § 1 k.p.c.).
- Żądanie ubezwłasnowolnienia całkowitego tam, gdzie wystarczy częściowe.
- Brak ochrony majątku na czas sprawy. Warto rozważyć wniosek o doradcę tymczasowego.
- Zapominanie, że ubezwłasnowolnienie można uchylić, gdy ustaną jego przyczyny (art. 559 § 1 k.p.c.).
Jakie dokumenty przygotować?
Na pierwszą rozmowę warto przygotować:
- dokumentację medyczną, zwłaszcza od lekarza psychiatry, psychologa lub neurologa;
- zaświadczenie poradni leczenia uzależnień, jeśli wniosek dotyczy uzależnienia;
- akty stanu cywilnego pokazujące pokrewieństwo z osobą, której dotyczy wniosek;
- opis codziennego funkcjonowania tej osoby i trudności w prowadzeniu jej spraw;
- informacje o jej majątku i zobowiązaniach.
Kto prowadzi te sprawy w kancelarii?
Sprawy o ubezwłasnowolnienie prowadzi zespół Kancelarii Adwokackiej dr. Mateusza Olchanowskiego pod jego kierownictwem. Kierujący zespołem dr Mateusz Olchanowski jest adwokatem Izby Adwokackiej w Białymstoku i doktorem nauk prawnych Uniwersytetu w Białymstoku, autorem publikacji naukowych i laureatem 1. miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Numer wpisu na listę adwokatów: BIA/Adw/902, do sprawdzenia w Krajowym Rejestrze Adwokatów. Więcej o kancelarii i zespole na stronie O kancelarii.
Z praktyki kancelarii
Ubezwłasnowolnienie częściowe zamiast całkowitego i kurator dla seniora
W skrócie: starszy mężczyzna z chorobą neurologiczną i otępieniem tracił oszczędności na wątpliwe inwestycje i podpisywał niekorzystne umowy. W imieniu rodziny wnieśliśmy o ubezwłasnowolnienie częściowe (art. 16 § 1 k.c.), bo senior potrzebował pomocy przy ważnych decyzjach finansowych, ale w prostych sprawach radził sobie sam. Sąd orzekł ubezwłasnowolnienie częściowe, a dla seniora ustanowiono kuratora (art. 16 § 2 k.c.).
Przeczytaj całą historię
Zgłosiła się do nas rodzina starszego mężczyzny, który z powodu zaawansowanej choroby neurologicznej i otępienia zaczął tracić kontakt z rzeczywistością. Wydawał oszczędności na wątpliwe inwestycje i podpisywał niekorzystne umowy. Rodzina chciała go chronić, ale nie chciała odbierać mu całkowicie samodzielności.
Złożyliśmy wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe, a nie całkowite. Wykazaliśmy, że senior potrzebuje wsparcia przy ważnych decyzjach finansowych, ale zachował zdolność samodzielnego funkcjonowania w prostych sprawach codziennych.
Sąd orzekł ubezwłasnowolnienie częściowe. Dla seniora ustanowiono kuratora, który pomaga mu w prowadzeniu ważniejszych spraw.
Obrona mężczyzny przed wnioskiem rodziny o ubezwłasnowolnienie całkowite
W skrócie: rodzina wniosła o ubezwłasnowolnienie całkowite mężczyzny, który przechodził kryzys emocjonalny po śmierci żony, chcąc przejąć zarząd jego firmą i nieruchomościami. Jako pełnomocnik osoby, której dotyczył wniosek, przedstawiliśmy prywatne opinie psychiatrów i psychologów oraz wnioski dowodowe. Biegłych powołał sąd (art. 553 k.p.c.). Sąd uznał wniosek rodziny za bezzasadny i go oddalił.
Przeczytaj całą historię
Rodzina złożyła wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite mężczyzny, powołując się na jego problemy psychiczne. W rzeczywistości chodziło o przejęcie zarządu jego firmą i nieruchomościami. Klient był w pełni sprawny intelektualnie, a przechodził kryzys emocjonalny po śmierci żony.
Reprezentowaliśmy Klienta w postępowaniu. Przedstawiliśmy prywatne opinie psychiatrów i psychologów oraz złożyliśmy wnioski dowodowe, które pokazywały, że Klient samodzielnie kieruje swoim postępowaniem i prowadzi swoje sprawy. Opinię w sprawie wydali też biegli powołani przez sąd.
Sąd uznał wniosek rodziny za bezzasadny i go oddalił.
Doradca tymczasowy, który zatrzymał wypływ pieniędzy z firmy
W skrócie: u przedsiębiorcy rozpoznano ciężką chorobę neurodegeneracyjną z nagłymi zanikami pamięci, a z kont firmy znikały duże kwoty na rzecz osób trzecich. W imieniu córki wnieśliśmy o ustanowienie doradcy tymczasowego jeszcze w toku sprawy o ubezwłasnowolnienie (art. 548 § 1 i art. 549 k.p.c.). Sąd go ustanowił, co zatrzymało wyprowadzanie pieniędzy na czas postępowania.
Przeczytaj całą historię
Zgłosiła się do nas córka przedsiębiorcy, u którego rozpoznano ciężką chorobę neurodegeneracyjną z nagłymi zanikami pamięci. Z kont firmy zaczęły znikać duże kwoty przelewane osobom trzecim.
Razem z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie wnieśliśmy o ustanowienie doradcy tymczasowego jeszcze w toku postępowania. Osoba, dla której ustanowiono doradcę, ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, tak jak osoba ubezwłasnowolniona częściowo.
Sąd ustanowił doradcę tymczasowego, co zatrzymało wyprowadzanie pieniędzy z firmy na czas sprawy.
Uchylenie ubezwłasnowolnienia częściowego po skutecznym leczeniu
W skrócie: Klient kilka lat wcześniej, po ciężkiej depresji i uzależnieniu, został ubezwłasnowolniony częściowo, a jego kuratorami byli rodzice. Po leczeniu i podjęciu stałej pracy złożyliśmy wniosek o uchylenie ubezwłasnowolnienia (art. 559 § 1 i § 3 k.p.c.) z aktualnymi opiniami lekarskimi. Rodzina poparła wniosek, a sąd uchylił ubezwłasnowolnienie.
Przeczytaj całą historię
Klient kilka lat wcześniej, po ciężkim załamaniu, depresji i uzależnieniu, został ubezwłasnowolniony częściowo. Jego kuratorami byli rodzice. Przeszedł skuteczne, wieloletnie leczenie, wyszedł z nałogu i podjął stałą pracę.
Złożyliśmy wniosek o uchylenie ubezwłasnowolnienia. Dołączyliśmy aktualne opinie lekarskie i dowody, że Klient samodzielnie prowadzi swoje sprawy. Rodzina poparła wniosek.
Sąd uznał, że przyczyny ubezwłasnowolnienia ustały, i je uchylił.
Każda sprawa jest inna, a jej wynik zależy od okoliczności i dowodów. Opisy nie zawierają danych pozwalających rozpoznać Klientów.
Najczęstsze pytania
Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?
Małżonek osoby, której dotyczy wniosek, jej krewni w linii prostej i rodzeństwo oraz jej przedstawiciel ustawowy (art. 545 § 1 k.p.c.). Krewni nie mogą złożyć wniosku, jeśli osoba ma przedstawiciela ustawowego (art. 545 § 2 k.p.c.).
Który sąd rozpoznaje sprawę o ubezwłasnowolnienie?
Sąd okręgowy miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, a gdy go nie ma, sąd miejsca jej pobytu (art. 544 k.p.c.).
Czym różni się ubezwłasnowolnienie całkowite od częściowego?
Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie ma zdolności do czynności prawnych i ma opiekuna (art. 13 i 14 k.c.). Osoba ubezwłasnowolniona częściowo ma ograniczoną zdolność i kuratora (art. 15 i 16 k.c.).
Czy ubezwłasnowolniona osoba może sama się odwołać?
Tak. Do zaskarżania postanowień uprawniony jest sam ubezwłasnowolniony, nawet gdy ustanowiono doradcę tymczasowego albo kuratora (art. 560 § 1 k.p.c.).
Czy ubezwłasnowolnienie można uchylić?
Tak. Sąd uchyli je, gdy ustaną przyczyny, a w razie zmiany stanu zdrowia może zmienić ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe i odwrotnie. Wniosek może złożyć sam ubezwłasnowolniony (art. 559 k.p.c.).
Co się dzieje z majątkiem małżonków po ubezwłasnowolnieniu?
Między małżonkami powstaje z mocy prawa rozdzielność majątkowa, a po uchyleniu ubezwłasnowolnienia wraca ustrój ustawowy (art. 53 k.r.o.).
Ile kosztuje konsultacja?
Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna. Pozwala ocenić sytuację i pierwsze kroki. Wynagrodzenie kancelaria podaje przed rozpoczęciem pracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Sprawy rodzinne Białystok
- Rozdzielność majątkowa
- Sprawy spadkowe
- Alimenty
- Adwokat rozwodowy Białystok
- Cennik usług adwokata
Sprawa o ubezwłasnowolnienie? Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Sprawy w całej Polsce, biuro w Białymstoku.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- Skłodowskiej 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl