15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
NIEALIMENTACJA: ADWOKAT BIAŁYSTOK
Niealimentacja to przestępstwo uchylania się od płacenia alimentów, gdy zaległość wynosi co najmniej 3 raty albo opóźnienie innego świadczenia trwa co najmniej 3 miesiące (art. 209 § 1 k.k.). Grozi za nią grzywna, ograniczenie wolności albo do roku pozbawienia wolności, a gdy uprawniony nie może zaspokoić podstawowych potrzeb, do 2 lat (art. 209 § 1a k.k.). Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego w Białymstoku broni dłużników i reprezentuje uprawnionych w sprawach z całej Polski.
☎ Zadzwoń: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
- Kiedy przestępstwo: zaległość równa co najmniej 3 świadczeniom okresowym albo opóźnienie innego świadczenia co najmniej 3 miesiące (art. 209 § 1 k.k.).
- Kara: grzywna, ograniczenie wolności albo do roku; przy narażeniu na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb do 2 lat (art. 209 § 1 i 1a k.k.).
- Ściganie: na wniosek pokrzywdzonego, ośrodka pomocy społecznej lub organu działającego wobec dłużnika, a z urzędu, gdy wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 209 § 2 i 3 k.k.).
- Spłata w 30 dni od pierwszego przesłuchania jako podejrzany oznacza brak kary za czyn z § 1 (art. 209 § 4 k.k.).
- Przy czynie z § 1a pełna spłata w tym terminie prowadzi zwykle do odstąpienia od wymierzenia kary (art. 209 § 5 k.k.).
Podstawa prawna według aktualnych tekstów jednolitych: Kodeks karny (Dz.U. 2026 poz. 1342).
Niealimentacja: w czym pomagamy?
Sprawa o niealimentację dotyczy pieniędzy, ale kończy się w sądzie karnym. Pomagamy obu stronom: rodzicowi, który nie dostaje alimentów, i osobie, której zarzucono niealimentację. Wszystkie etapy sprawy i rodzaje spraw opisujemy na stronie obrona w sprawach karnych.
- Zawiadomienie i wniosek o ściganie z wyliczeniem zaległości.
- Obrona dłużnika: wykazanie, że nie uchylał się od płacenia, tylko nie miał możliwości, np. z powodu choroby lub utraty pracy.
- Spłata w terminie 30 dni od pierwszego przesłuchania, która chroni przed karą (art. 209 § 4 k.k.).
- Wyliczenie zaległości i kontrola, czy zachodzi próg 3 świadczeń.
- Zmiana wysokości alimentów w sądzie rodzinnym, gdy sytuacja dłużnika się zmieniła. Zobacz: alimenty.
- Proces karny: oskarżyciel posiłkowy albo obrońca, apelacja.
Jak działamy w sprawie o niealimentację?
W sprawach o niealimentację liczą się daty, kwoty i dowody możliwości zarobkowych. Działamy tak:
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Ustalamy tytuł alimentów, wysokość zaległości i etap sprawy.
- Dokumenty: wyrok lub ugoda o alimentach, zaświadczenie komornika, potwierdzenia wpłat.
- Strategia: zawiadomienie, spłata w terminie, wykazanie braku możliwości płacenia albo zmiana wysokości alimentów.
- Udział w przesłuchaniach i rozprawie.
- Apelacja albo dalsza egzekucja alimentów.
Nad każdą sprawą pracuje zespół prawny kancelarii pod kierunkiem dr. Mateusza Olchanowskiego.
Niealimentacja podstawowa czy kwalifikowana?
| Niealimentacja (§ 1) | Niealimentacja kwalifikowana (§ 1a) | |
|---|---|---|
| Przepis | art. 209 § 1 k.k. | art. 209 § 1a k.k. |
| Warunek | zaległość co najmniej 3 świadczeń okresowych lub opóźnienie co najmniej 3 miesiące | jak w § 1 oraz narażenie uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb |
| Kara | grzywna, ograniczenie wolności albo do roku | grzywna, ograniczenie wolności albo do 2 lat |
| Spłata całości w 30 dni od pierwszego przesłuchania | sprawca nie podlega karze (§ 4) | sąd odstępuje od wymierzenia kary, chyba że wina i szkodliwość czynu temu się sprzeciwiają (§ 5) |
| Ściganie z urzędu | gdy wypłacane są świadczenia rodzinne lub z funduszu alimentacyjnego | gdy wypłacane są świadczenia rodzinne lub z funduszu alimentacyjnego |
Niealimentacja: ile trwa sprawa i ile kosztuje pomoc adwokata?
Najważniejszy termin to 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego. Pełna spłata zaległych alimentów w tym czasie oznacza, że sprawca czynu z art. 209 § 1 k.k. nie podlega karze (art. 209 § 4 k.k.). Gdy spłata nie nastąpi, sprawa trafia do sądu i trwa zwykle kilka miesięcy.
Odpowiedzialność karna nie zastępuje egzekucji. Zaległe alimenty dalej ściąga komornik, a w procesie karnym można też żądać naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k.).
Wynagrodzenie kancelarii zależy od rodzaju sprawy i etapu. Kancelaria podaje je przed rozpoczęciem pracy (cennik).
Jakich błędów unikać w sprawie o niealimentację?
W sprawach o niealimentację najczęściej spotykamy te błędy:
- Przekroczenie terminu 30 dni na spłatę po pierwszym przesłuchaniu.
- Płacenie „do ręki” bez potwierdzenia. Wpłaty trzeba udokumentować, najlepiej przelewem z opisem.
- Brak wniosku o obniżenie alimentów, gdy dochody spadły. Sąd karny ocenia, czy dłużnik uchylał się od obowiązku, a sąd rodzinny może zmienić jego wysokość.
- Zbyt późne zawiadomienie przez uprawnionego. Warto działać, gdy zaległość osiągnie próg 3 świadczeń.
- Brak dowodów sytuacji majątkowej. Zarówno dłużnik, jak i uprawniony powinni je zebrać.
Jakie dokumenty przygotować?
Na pierwszą rozmowę warto przygotować:
- wyrok, ugodę lub umowę o alimentach;
- zaświadczenie komornika o wysokości zaległości;
- potwierdzenia wpłat;
- dokumenty o dochodach, pracy i zdrowiu dłużnika;
- decyzję o świadczeniach z funduszu alimentacyjnego, jeśli były wypłacane;
- pisma z policji i prokuratury.
Kto prowadzi te sprawy w kancelarii?
Sprawy o niealimentację prowadzi zespół Kancelarii Adwokackiej dr. Mateusza Olchanowskiego pod jego kierownictwem. Kierujący zespołem dr Mateusz Olchanowski jest adwokatem Izby Adwokackiej w Białymstoku i doktorem nauk prawnych Uniwersytetu w Białymstoku, autorem publikacji naukowych z prawa karnego i laureatem 1. miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Numer wpisu na listę adwokatów: BIA/Adw/902, do sprawdzenia w Krajowym Rejestrze Adwokatów. Więcej o kancelarii i zespole na stronie O kancelarii.
Z praktyki kancelarii
Alimenty płacone w innej formie: uniewinnienie od zarzutu niealimentacji
W skrócie: akt oskarżenia o uchylanie się od płacenia alimentów na dziecko (art. 209 § 1 k.k.). Klient utrzymywał dziecko, kupując ubrania, płacąc za zajęcia dodatkowe i przekazując gotówkę matce. Analiza przelewów, wydatków i wiadomości wykazała, że robił to za wiedzą i zgodą matki, a wydatki pokrywały potrzeby dziecka. Sąd uznał, że Klient nie uchylał się od obowiązku, i wydał wyrok uniewinniający.
Przeczytaj całą historię
Klient otrzymał akt oskarżenia o uchylanie się od płacenia alimentów na małoletnie dziecko. Twierdził, że przez cały czas łożył na jego utrzymanie, tylko w innej formie: kupował ubrania, opłacał zajęcia dodatkowe i przekazywał gotówkę do rąk matki. Matka twierdziła, że nie dostała żadnych pieniędzy.
Przeanalizowaliśmy przepływy finansowe, dowody wpłat i zakupów oraz zachowaną korespondencję. Wykazaliśmy przed sądem, że matka wiedziała o takiej formie płacenia i ją akceptowała, a wydane kwoty pokrywały bieżące potrzeby dziecka.
Sąd uznał, że Klient nie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego, i wydał wyrok uniewinniający.
Każda sprawa jest inna, a jej wynik zależy od okoliczności i dowodów. Opisy nie zawierają danych pozwalających rozpoznać Klientów.
Najczęstsze pytania
Od kiedy niealimentacja jest przestępstwem?
Gdy zaległość odpowiada co najmniej 3 świadczeniom okresowym, np. 3 miesięcznym ratom, albo gdy opóźnienie innego świadczenia wynosi co najmniej 3 miesiące (art. 209 § 1 k.k.).
Ile grozi za niealimentację?
Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Gdy uprawniony został narażony na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, do 2 lat (art. 209 § 1 i 1a k.k.).
Czy spłata alimentów kończy sprawę karną?
Tak, jeśli dłużnik zapłaci całość zaległości przed upływem 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego. Wtedy przy czynie z § 1 nie podlega karze (art. 209 § 4 k.k.).
Kto może złożyć wniosek o ściganie?
Pokrzywdzony, ośrodek pomocy społecznej albo organ podejmujący działania wobec dłużnika alimentacyjnego (art. 209 § 2 k.k.). Gdy wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego, sprawa toczy się z urzędu (art. 209 § 3 k.k.).
Czy brak pracy chroni przed zarzutem niealimentacji?
Nie zawsze. Przestępstwo polega na uchylaniu się od obowiązku, czyli niepłaceniu mimo możliwości. Sąd bada dochody i możliwości zarobkowe dłużnika, dlatego dowody braku tych możliwości mają duże znaczenie.
Czy alimenty z ugody też się liczą?
Tak. Przepis obejmuje alimenty określone wyrokiem, ugodą zawartą przed sądem lub innym organem albo inną umową (art. 209 § 1 k.k.).
Ile kosztuje konsultacja?
Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna. Pozwala ocenić sytuację i pierwsze kroki. Wynagrodzenie kancelaria podaje przed rozpoczęciem pracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Adwokat od spraw karnych
- Alimenty
- Prawo rodzinne
- Pełnomocnik pokrzywdzonego
- Obrońca w sprawach karnych
- Cennik usług adwokata
Zarzut niealimentacji lub zaległe alimenty? Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Sprawy w całej Polsce, biuro w Białymstoku.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- Skłodowskiej 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl