15-094 Białystok
dr Mateusz Olchanowski
ODSZKODOWANIE ZA NIESŁUSZNE ZATRZYMANIE I ARESZT
Odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, tymczasowe aresztowanie lub skazanie wypłaca Skarb Państwa, a obok niego zadośćuczynienie za krzywdę (art. 552 k.p.k.). Wniosek trzeba złożyć w ciągu roku (art. 555 k.p.k.), a postępowanie jest wolne od kosztów sądowych (art. 554 § 4 k.p.k.). Kancelaria Adwokacka dr. Mateusza Olchanowskiego w Białymstoku przygotowuje wnioski i reprezentuje Klientów przed sądami okręgowymi w całej Polsce.
☎ Zadzwoń: +48 886 652 345 Napisz do kancelarii
- Komu przysługuje: osobie niewątpliwie niesłusznie zatrzymanej lub tymczasowo aresztowanej (art. 552 § 4 k.p.k.) oraz uniewinnionej lub skazanej łagodniej po wznowieniu, kasacji lub skardze nadzwyczajnej (art. 552 § 1 k.p.k.).
- Co można uzyskać: odszkodowanie za szkodę (np. utracone zarobki) i zadośćuczynienie za krzywdę.
- Termin: rok, przy areszcie od uprawomocnienia orzeczenia kończącego sprawę, przy zatrzymaniu od dnia zwolnienia (art. 555 k.p.k.).
- Sąd: sąd okręgowy, przy areszcie i zatrzymaniu ten, w którego okręgu nastąpiło zwolnienie (art. 554 § 1 k.p.k.).
- Bez kosztów sądowych, a po wygranej zwrot uzasadnionych wydatków, także na jednego pełnomocnika (art. 554 § 4 k.p.k.).
Podstawa prawna według aktualnych tekstów jednolitych: Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 2026 poz. 490).
Odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie: w czym pomagamy?
Odszkodowanie to dalszy ciąg spraw o zatrzymanie i areszt: przysługuje, gdy pozbawienie wolności okazało się niesłuszne. Nie przychodzi samo. Trzeba złożyć wniosek, wyliczyć szkodę i udowodnić krzywdę, a sąd ocenia, czy pozbawienie wolności było niewątpliwie niesłuszne. Wszystkie etapy sprawy i rodzaje spraw opisujemy na stronie adwokat od spraw karnych Białystok.
- Ocena podstaw roszczenia: uniewinnienie, umorzenie, uchylenie aresztu, uwzględnione zażalenie na zatrzymanie.
- Kontrola terminu rocznego, od którego zależy całe roszczenie.
- Wyliczenie szkody: utracone zarobki, koszty obrony, utrata pracy lub kontraktów.
- Wykazanie krzywdy: czas pozbawienia wolności, warunki, skutki dla zdrowia, rodziny i dobrego imienia.
- Proces przed sądem okręgowym i apelacja, jeśli kwota jest za niska.
- Odszkodowanie po niesłusznym skazaniu, gdy wyrok uchylono po wznowieniu lub kasacji. Zobacz: apelacja karna i kasacja.
Jak wygląda sprawa o odszkodowanie za areszt?
Sprawa toczy się przed sądem okręgowym, który orzeka wyrokiem na rozprawie, w składzie jednego sędziego (art. 554 § 2 k.p.k.). Przebieg jest taki:
- Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna. Ustalamy, jak długo trwało pozbawienie wolności i jak zakończyła się sprawa karna.
- Dokumenty z akt sprawy karnej i dowody szkody.
- Wniosek do sądu okręgowego z wyliczeniem odszkodowania i zadośćuczynienia.
- Rozprawa: stronami są wnioskodawca, prokurator i Skarb Państwa (art. 554 § 2a k.p.k.).
- Apelacja od wyroku, jeśli zasądzona kwota nie odpowiada krzywdzie.
Nad każdą sprawą pracuje zespół prawny kancelarii pod kierunkiem dr. Mateusza Olchanowskiego.
Za co przysługuje odszkodowanie z art. 552 k.p.k.?
| Niesłuszne zatrzymanie | Niesłuszny areszt | Niesłuszne skazanie | |
|---|---|---|---|
| Przepis | art. 552 § 4 k.p.k. | art. 552 § 4 k.p.k. | art. 552 § 1 i 2 k.p.k. |
| Kiedy | zatrzymanie było niewątpliwie niesłuszne | tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne | po wznowieniu, kasacji lub skardze nadzwyczajnej uniewinnienie, łagodniejsza kara albo umorzenie |
| Termin na wniosek | rok od zwolnienia | rok od uprawomocnienia orzeczenia kończącego postępowanie | rok od uprawomocnienia orzeczenia dającego podstawę roszczenia |
| Który sąd | okręgowy według miejsca zwolnienia | okręgowy według miejsca zwolnienia | okręgowy, w którego okręgu wydano wyrok w I instancji |
Ile wynosi odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie i ile trwa sprawa?
Kwota zależy od okoliczności: długości pozbawienia wolności, utraconych dochodów i skutków dla życia osobistego. Sprawa przed sądem okręgowym trwa zwykle kilka miesięcy, a przy apelacji dłużej.
Według opracowanie Ministerstwa Sprawiedliwości „Prawomocnie zasądzone odszkodowania w latach 2000-2025 i zadośćuczynienia w latach 2009-2025 w trybie art. 552 k.p.k.” w 2025 r. sądy prawomocnie zasądziły zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie 103 osobom, łącznie 8 169 013 zł, czyli średnio około 79 tys. zł na osobę. Odszkodowanie z tego tytułu zasądzono 35 osobom, łącznie 1 994 384 zł.
Postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. Gdy sąd uwzględni roszczenie choćby w części, Skarb Państwa zwraca uzasadnione wydatki, w tym koszt jednego pełnomocnika (art. 554 § 4 k.p.k.). Wynagrodzenie kancelarii podajemy przed rozpoczęciem pracy (cennik).
Jakich błędów unikać przy wniosku o odszkodowanie?
Roszczenie łatwo stracić albo zaniżyć. Najczęstsze błędy to:
- Przekroczenie terminu rocznego. Po jego upływie roszczenie się przedawnia (art. 555 k.p.k.).
- Brak dowodów szkody. Utracone zarobki trzeba wykazać dokumentami, np. umową i zaświadczeniem pracodawcy.
- Pominięcie krzywdy niemajątkowej: stresu, utraty dobrego imienia, rozłąki z rodziną.
- Złożenie wniosku w złym sądzie. Właściwość zależy od rodzaju roszczenia (art. 554 § 1 k.p.k.).
- Nieuwzględnienie przyczynienia się. Roszczenie nie przysługuje temu, kto fałszywymi wyjaśnieniami celowo spowodował niekorzystne orzeczenie (art. 553 § 1 k.p.k.).
Jakie dokumenty przygotować?
Do wniosku potrzebne są:
- protokół zatrzymania i dokument zwolnienia;
- postanowienie o tymczasowym aresztowaniu i o jego uchyleniu;
- wyrok uniewinniający albo postanowienie o umorzeniu, z datą uprawomocnienia;
- dowody utraconych dochodów: umowy, zaświadczenia, PIT;
- dokumentację medyczną i inne dowody krzywdy;
- faktury za obronę w sprawie karnej.
Kto prowadzi te sprawy w kancelarii?
Sprawy o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie i areszt prowadzi zespół Kancelarii Adwokackiej dr. Mateusza Olchanowskiego pod jego kierownictwem. Kierujący zespołem dr Mateusz Olchanowski jest adwokatem Izby Adwokackiej w Białymstoku i doktorem nauk prawnych Uniwersytetu w Białymstoku, autorem publikacji naukowych z prawa karnego i laureatem 1. miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Numer wpisu na listę adwokatów: BIA/Adw/902, do sprawdzenia w Krajowym Rejestrze Adwokatów. Więcej o kancelarii i zespole na stronie O kancelarii.
Z praktyki kancelarii
Kilka miesięcy niesłusznego aresztu: zadośćuczynienie i odszkodowanie od Skarbu Państwa
W skrócie: Klient spędził kilka miesięcy w tymczasowym areszcie w sprawie o ciężkie przestępstwo, od którego sąd go uniewinnił. Złożyliśmy wniosek do sądu okręgowego o odszkodowanie za utracone zarobki i zadośćuczynienie za krzywdę (art. 552 § 4 k.p.k.), z wyliczeniami i dokumentami o utraconych kontraktach. Sąd zasądził od Skarbu Państwa kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Przeczytaj całą historię
Zgłosił się do nas mężczyzna, który spędził kilka miesięcy w tymczasowym areszcie na podstawie błędnych i pochopnych oskarżeń o ciężkie przestępstwo. Sąd ostatecznie go uniewinnił, ale po wyjściu na wolność jego życie zawodowe było zrujnowane, a zdrowie psychiczne i dobre imię mocno nadszarpnięte.
Przygotowaliśmy wniosek do sądu okręgowego o odszkodowanie od Skarbu Państwa za zarobki utracone w czasie aresztu oraz zadośćuczynienie za krzywdę i cierpienie w warunkach izolacji. Przedstawiliśmy szczegółowe wyliczenia finansowe i dokumenty potwierdzające utracone kontrakty.
Sąd uwzględnił żądania i zasądził na rzecz Klienta łącznie kilkadziesiąt tysięcy złotych odszkodowania i zadośćuczynienia.
Każda sprawa jest inna, a jej wynik zależy od okoliczności i dowodów. Opisy nie zawierają danych pozwalających rozpoznać Klientów.
Najczęstsze pytania
Komu należy się odszkodowanie za areszt?
Osobie, której tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne (art. 552 § 4 k.p.k.). Najczęściej chodzi o areszt zakończony uniewinnieniem lub umorzeniem sprawy, ale sąd ocenia to w każdej sprawie.
Ile mam czasu na złożenie wniosku?
Rok. Przy areszcie liczy się go od uprawomocnienia orzeczenia kończącego postępowanie, przy zatrzymaniu od dnia zwolnienia, a przy niesłusznym skazaniu od uprawomocnienia orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania (art. 555 k.p.k.).
Ile wynosi średnie zadośćuczynienie za niesłuszny areszt?
Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w 2025 r. średnie zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie wyniosło około 79 tys. zł. Kwota w konkretnej sprawie zależy od długości i skutków pozbawienia wolności.
Czy za 48 godzin zatrzymania też należy się odszkodowanie?
Tak, jeśli zatrzymanie było niewątpliwie niesłuszne (art. 552 § 4 k.p.k.). Wniosek składa się w ciągu roku od dnia zwolnienia (art. 555 k.p.k.).
Czy trzeba płacić za wniosek do sądu?
Nie. Postępowanie jest wolne od kosztów sądowych, a po wygranej przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków, w tym na jednego pełnomocnika (art. 554 § 4 k.p.k.).
Kto nie dostanie odszkodowania?
Ten, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd złożył fałszywe zawiadomienie lub fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie (art. 553 § 1 k.p.k.).
Ile kosztuje konsultacja?
Bezpłatna jest wstępna konsultacja telefoniczna. Pozwala ocenić sytuację i pierwsze kroki. Wynagrodzenie kancelaria podaje przed rozpoczęciem pracy.
Poradniki i powiązane usługi
- Zatrzymanie i areszt 24/7
- Tymczasowe aresztowanie
- Uchylenie tymczasowego aresztowania
- Zatrzymanie przez policję
- Apelacja karna i kasacja
- Cennik usług adwokata
Niesłuszny areszt lub zatrzymanie? Bezpłatna wstępna konsultacja telefoniczna: +48 886 652 345. Sprawy w całej Polsce, biuro w Białymstoku.
Kancelaria Adwokacka
dr Mateusz Olchanowski
- Skłodowskiej 3, 15-094 Białystok
- +48 886 652 345
- biuro@adwokatolchanowski.pl